“Dua të humbas 15-16 kilogramë brenda dy muajsh,” i tha Kadriu, 29 vjeç, AFP-së, “dhe pastaj do të vazhdoj me fitnesin”.
Ozempic, i miratuar në Shtetet e Bashkuara për të trajtuar diabetin në vitin 2017, ka gjetur një treg ndërkombëtar për njerëzit që përpiqen të humbin peshë.
Pavarësisht kostos së saj, ilaçi është rritur në popullaritet në Kosovë, një vend me 1.7 milionë banorë.
Ndërsa autoritetet e Kosovës nuk e kanë sanksionuar përdorimin e ilaçit për humbje peshe, ato kanë vënë në dukje mjetet e tyre të kufizuara për t’u përballur me përdorimin e një ilaçi që është gjerësisht i disponueshëm në vend.
Merita Emini-Sadiku, e cila drejton klinikën e endokrinologjisë në spitalin universitar të Kosovës, tha se kostoja e ilaçit ishte rritur ndjeshëm.
“Doza mujore më parë ishte 75-80 euro (85-91 dollarë), ndërsa tani është 130-140 euro (147-159 dollarë), ndoshta për shkak të kërkesës së lartë”, tha ajo.
Por ajo paralajmëroi se “Ozempic ka efekte anësore për të cilat njerëzit nuk janë të vetëdijshëm”.
Përdorimi i ozempikut mund të shkaktojë probleme duke përfshirë kancerin e tiroides, pankreatitin, gastroparezën dhe bllokimin e zorrëve, sipas studimeve të fundit.
‘Kërkesë e vazhdueshme’
I menduar për të trajtuar diabetin e tipit 2 — për të cilin OBSH-ja thotë se Kosova ka nivele më të ulëta se mesatarja — ilaçi rregullon nivelet e sheqerit në gjak, por gjithashtu ndihmon në shtypjen e urisë, duke çuar në një konsum më të ulët të kalorive.
Si rezultat, ndërlikimet e tij potencialisht kancerogjene kanë bërë pak për të penguar popullaritetin ose disponueshmërinë e ilaçit.
“Kontrollova shumë farmaci në Kosovë dhe vura re se Ozempic është shumë i lehtë për t’u gjetur”, tha Kadriu, duke shtuar se farmacistët madje i sugjeruan asaj që ta rriste gradualisht dozën.
Një punonjëse në një farmaci në qendër të kryeqytetit, Prishtina, e cila kërkoi të mbetej anonime, tha se kishte vështirësi të kujtonte kur dikush erdhi për herë të fundit në farmacinë e saj për të blerë Ozempic me një recetë për diabetin.
“Por ne kemi një kërkesë të vazhdueshme për Ozempic pa recetë. Mund ta merrni me mend pse”, tha ajo.
Duke pasur parasysh disponueshmërinë e tij, Emini-Sadiku tha se autoritetet duhet të ushtrojnë kontroll më të madh mbi shpërndarjen e Ozempic.
Por Bujar Vitija, një gazetar i specializuar në shëndetësi, tha se kjo do të ishte e vështirë për t’u arritur duke pasur parasysh mbajtjen e dobët të të dhënave shëndetësore në Kosovë.
“Fatkeqësisht nuk ka të dhëna”, tha Vitija.
Me 1,500 deri në 1,600 farmaci private në Kosovë, 20 inspektorët farmaceutikë të vendit kanë shumë punë për të bërë, shtoi ai.
Ozempic ‘çdo ditë’
Ndërsa Kosova ka nivele më të ulëta të obezitetit sesa mesatarja evropiane, më shumë se 57 përqind e popullsisë është mbipeshë dhe 20 përqind është klinikisht obezë, thuhet në një raport të Organizatës Botërore të Shëndetësisë të vitit 2019.
Dhe gratë, të cilat kanë më shumë gjasa të përballen me presionin shoqëror për të qenë të dobëta, kishin 66 përqind më shumë gjasa të ishin obeze sesa burrat, zbuloi raporti i OBSH-së.
Por jo çdo kosovar që ka përdorur Ozempic ka pasur përvojën më të mirë me ilaçin.
“E mora Ozempicin me këshillën e një mjeku për dy vjet, por nuk pati efekt”, tha tregtari 48-vjeçar Lulzim Rrahmani, duke shtuar se tre nga të afërmit e tij madje përjetuan “një efekt negativ të ilaçit”.
“Ishte thjesht një humbje kohe dhe parash”.
Duke pasur parasysh rrezikun e efekteve anësore, Emini-Sadiku tha se Ozempic “nuk duhej marrë në asnjë mënyrë pa recetën e mjekut”.
Megjithatë, Kadriu tha se nuk do të dekurajohej, duke shtuar se i kishte parë kolegët që e merrnin ilaçin “çdo ditë në punë”.
“Nuk shoh asnjë simptomë që do të më dekurajonte”.
