Fenomeni i të ashtuquajturve “stay-at-home sons” (apo “trad sons”) po merr vëmendje gjithnjë e më të madhe në SHBA, pasi një pjesë e djemve të rinj po zgjedhin të qëndrojnë më gjatë në shtëpinë e prindërve — jo domosdoshmërisht nga pamundësia, por edhe si zgjedhje praktike, kulturore apo personale. Debati u ndez edhe pasi Brendan Liaw, i njohur nga paraqitja e tij në “Jeopardy!”, u vetëquajt me shaka “stay-at-home son”, duke e kthyer etiketën në simbol të një gjendjeje më të gjerë shoqërore.
Sipas një analize të Pew Research Center, në vitin 2023 rreth 18% e moshës 25–34 në SHBA jetonin në shtëpinë e prindërve. Diferenca gjinore është e dukshme: 20% e burrave kundrejt 15% e grave. Pew vëren se shumica e të rinjve që jetojnë me prindërit e shohin këtë marrëveshje si pozitive për financat, por janë më pak entuziastë për ndikimin në jetën sociale.
Përtej shifrave, arsyeja kryesore që del në pah është presioni ekonomik: qiratë dhe çmimet e banesave e bëjnë pavarësinë më të shtrenjtë se kurrë për shumë të rinj, sidomos në zonat urbane. Një tjetër shtresë e rëndësishme është kultura familjare: në shumë komunitete (p.sh. familje me origjinë aziatike, latino, etj.), jetesa shumëbreznore shihet si normale, madje si formë solidariteti. Në disa raste, prindërit e konsiderojnë “derën e hapur” si pjesë të logjikës familjare — jo si urgjencë për t’u larguar në moshën 18 vjeç.
Rasti i qytetit Vallejo në Kaliforni përdoret shpesh si shembull ekstrem: Pew e rendit mes zonave me përqindjen më të lartë, ku rreth 33% e moshës 25–34 jetojnë me prindërit. Në të njëjtën kohë, Vallejo ka edhe një përqindje të lartë banorësh të lindur jashtë SHBA-së (27.1%), çka lidhet shpesh me norma më të forta të jetesës familjare të përbashkët.
Por fenomeni nuk shpjegohet vetëm me para dhe kulturë. Reportazhet tregojnë edhe një dimension të tretë: shëndetin mendor, rimëkëmbjen dhe “pauzën” personale. Për disa të rinj, kthimi në shtëpinë e prindërve është mënyrë për të rindërtuar rutinën, për të kursyer, për t’u shkolluar, ose për t’u larguar nga presioni i një jete të paqëndrueshme. Në këtë kuptim, “të jetosh me prindërit” po del nga stigma e vjetër dhe po shfaqet si një formë e re e menaxhimit të krizave personale dhe ekonomike.
Ndërkohë, të dhënat demografike tregojnë se “rruga klasike” drejt të rriturit po ndryshon. Sipas një analize të U.S. Census Bureau, sot shumë më pak të rinj i arrijnë njëkohësisht “katër milestone” tradicionale (të jetuarit jashtë shtëpisë së prindërve, punësimi, martesa dhe fëmijët) sesa dekada më parë.
Në fund, “stay-at-home sons” nuk janë thjesht një meme. Janë një sinjal se pritjet për pavarësi, burrëri dhe sukses po rinegociohen — nën peshën e ekonomisë, kulturës dhe realitetit të ri social.
