WASHINGTON – Në garën e tij për të përmbushur premtimin e dëbimeve masive, Presidenti Donald Trump ka nxjerrë nga “arkivat e pluhurosura” të historisë një ligj që daton që nga koha e Etërve Themelues: Ligjin për Armiqtë e Huaj (Alien Enemies Act) të vitit 1798.
Në rrjetet sociale, përdorimi i këtij ligji ka shkaktuar konfuzion dhe ironi, pasi emri i tij origjinal në anglisht i referohet “Aliens” – një term që sot lidhet me jashtëtokësorët, por që në shekullin XVIII ishte thjesht emërtimi zyrtar për shtetasit e huaj.
Një ligj lufte në kohë paqeje? Trump e invokoi këtë ligj zyrtarisht në mars të vitit 2025, duke argumentuar se bandat transnacionale, si grupi venezuelian Tren de Aragua (TdA), përbëjnë një “pushtim” ose “inkursion grabitqar” në territorin e SHBA-së. Ky përcaktim ligjor i lejon Presidentit të anashkalojë proceset e rregullta gjyqësore dhe t’i dëbojë personat e dyshuar si anëtarë të bandave menjëherë, duke i trajtuar ata si armiq lufte.
Përplasja me “Murin” e Drejtësisë Pikërisht këtu hyn në lojë Kryegjyqtari James Boasberg, i cili ka qenë pengesa kryesore për këtë strategji. Boasberg dhe gjykatës të tjerë federale kanë argumentuar se SHBA-ja nuk është në luftë me Venezuelën dhe se bandat kriminale nuk mund të klasifikohen si “pushtues” sipas kritereve të vitit 1798.
Deri tani, qindra persona janë dëbuar drejt burgjeve të sigurisë së lartë në El Salvador, një lëvizje që organizatat e të drejtave të njeriut e quajnë një “katastrofë kushtetuese”.
KONTEKSTI DHE ANALIZA (Për të kuptuar lajmin)
-
Pse quhet “Alien”? Në anglishten e vjetër ligjore, “Alien” vjen nga latinishtja alienus (i huaj, i dikujt tjetër). Në vitin 1798, kur u miratua ligji nga Presidenti John Adams, askush nuk mendonte për UFO-t; shqetësimi ishte lufta e mundshme me Francën.
-
Fuqitë e jashtëzakonshme: Ky ligj është përdorur vetëm tre herë në histori: Gjatë Luftës së vitit 1812, Luftës së Parë Botërore dhe Luftës së Dytë Botërore (për të internuar personat me origjinë japoneze, gjermane dhe italiane).
-
Pse Trump e pëlqen këtë ligj? Sepse nën këtë autoritet, personi i arrestuar nuk ka të drejtë për avokat, dëgjim gjyqësor apo kërkesë për azil. Ai thjesht hipet në avion dhe largohet si “agjent i një fuqie armike”.
-
Gjendja në 2026: Aktualisht, beteja ligjore është në Gjykatën Supreme. Nëse Gjykata e lartë i jep të drejtë Trump-it, ky ligj mund të bëhet mjeti kryesor për të dëbuar miliona njerëz pa kaluar fare nëpër sistemin e mbingarkuar të gjykatave të imigracionit.
Shënim i Vogël miqësor: Duket sikur Trump po lufton kundër Mars Attack, por në fakt është thjesht një “hile” linguistike dhe ligjore për të përshpejtuar dëbimet. Fjala “Alien” në këtë rast është po aq “tokësore” sa ne dhe ju!
