Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) ka reaguar ashpër ndaj lëvizjes së fundit të Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) për të propozuar tre kandidatë për përbërjen e re të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ). Sipas Cakollit, ky veprim është i pabazuar dhe tenton të kontestojë funksionalizimin e këtij organi në një moment kritik për vendin.
Pikat kryesore të kritikës së Cakollit:
-
Modeli strikt: Kosova aplikon modelin e përfaqësimit gjithëpërfshirës (jo-proporcional), ku asnjë shumicë nuk mund të ketë kontroll absolut mbi KQZ-në.
-
Precedenti i vitit 2021: Edhe kur LVV kishte mbi 50% të votave, Gjykata Kushtetuese konfirmoi se asaj i takonin vetëm dy anëtarë.
- Advertisement - -
Rreziku i bllokimit: Ky veprim shihet si përpjekje për të krijuar bazë për kontestim të KQZ-së, pikërisht kur flitet për zgjedhje të reja parlamentare.
Formula e përfaqësimit në KQZ (Sipas Ligjit)
Sipas Cakollit, ndarja aktuale është e qartë dhe nuk lë hapësirë për interpretime të reja nga ana e mazhorancës.
| Grupi Parlamentar | Numri i Anëtarëve | Statusi i Propozimit |
| Lëvizja Vetëvendosje | 2 Anëtarë | Kontestohet (propozuan 3) |
| Partia Demokratike e Kosovës | 2 Anëtarë | Sipas ligjit |
| Lidhja Demokratike e Kosovës | 1 Anëtar | Sipas ligjit |
| Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës | 1 Anëtar | Sipas ligjit |
Thirrja për Presidenten Vjosa Osmani
Cakolli ka theksuar se Presidentja Osmani, në ditët e mbetura të mandatit të saj, ka përgjegjësi direkte për të mbrojtur kornizën kushtetuese të KQZ-së.
Dy rrugët e propozuara për Presidenten:
-
Të kërkojë zyrtarisht nga LVV që të propozojë vetëm dy kandidatë.
-
Të procedojë me emërimin e vetëm dy prej tre emrave të propozuar, duke shfrytëzuar diskrecionin e saj ligjor.
Analiza e storm•: “Guximi” i VV-së apo frika nga rezultati?
Për storm•, ky insistim i LVV-së për një anëtar të tretë në KQZ duket si një “përgatitje e terrenit” për një vit elektoral të pasigurt.
Në mars të vitit 2026, kur opozita po kërkon e ngulm zgjedhje dhe qeveria po përballet me dështimin për zgjedhjen e Presidentit të ri, kontrolli mbi KQZ-në bëhet jetik. Duke propozuar tre emra, mazhoranca po tenton të testojë sërish kufijtë e Kushtetutës, ndoshta për të pasur një “justifikim” nëse procesi i ardhshëm zgjedhor nuk shkon sipas planeve të tyre. Për storm•, ky debat është i dëmshëm sepse godet direkt paanshmërinë e institucionit që duhet të jetë arbitër i vetëm i demokracisë. Fakti që kjo çështje është zgjidhur nga Kushtetuesja në vitin 2021, e bën lëvizjen e sotme të LVV-së të duket më shumë si provokim sesa kërkesë juridike.
