ANALIZË GJEOPOLITIKE: KUSH E KONTROLLON NGUSHTICËN E HORMUZIT?
Ngushtica e Hormuzit mbetet pika më kritike e transportit të energjisë globale, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë. Nga pikëpamja e së drejtës ndërkombëtare detare (sipas Konventës UNCLOS), ngushtica nuk është territor i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, por përbëhet nga ujërat territoriale të Iranit, Omanit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, me një korridor të hapur tranzit për lundrimin ndërkombëtar.
Roli ushtarak i SHBA-së në këtë rajon ushtrohet përmes Komandës Qendrore (CENTCOM) dhe Flotës së 5-të Detare. Prania e mjeteve ushtarake amerikane synon ruajtjen e lirisë së lundrimit tregtar dhe parandalimin e bllokimit të tankerëve nga forcat iraniane, pa pretenduar sovranitet territorial mbi tokën apo ujërat e vendeve bregdetare.
KONTEKSTI DHE NDIKIMI
Çfarëdo pretendimi për sovranitet absolut territorial të një fuqie të jashtme mbi Ngushticën e Hormuzit do të binte ndesh me kuadrin juridik ndërkombëtar. Tensionet e larta në këtë zonë burojnë nga kërcënimet e përsëritura të Teheranit për mbylljen e pikës strategjike dhe reagimit parandalues të Uashingtonit e aleatëve të tij perëndimorë për të garantuar mosparalizimin e ekonomisë botërore.
CITAT / ANALIZË NGA iLC/STORM•
“Ngushtica e Hormuzit është një korridor kritik i tregtisë globale i mbrojtur nga e drejta ndërkombëtare. Ndërsa SHBA-ja vepron si garantuesi kryesor i sigurisë detare kundër veprimeve destabilizuese të Iranit, statusi i ngushticës mbetet ai i një kalimi tranzit ndërkombëtar. Ruajtja e këtij ekuilibri është thelbësore për të shmangur një përshkallëzim ushtarak me pasoja direkte në tregjet globale të energjisë.”
Sqarim i rëndësishëm faktik e juridik: Ngushtica e Hormuzit nuk është territor apo ujë territoriale e SHBA-së, por një korridor detar ndërkombëtar strategjik që kufizohet nga Irani në veri dhe Omani e Emiratet e Bashkuara Arabe në jug. SHBA-ja mban prani ushtarake detare (Flota e 5-të) në ujërat ndërkombëtare të rajonit për të garantuar lirinë e lundrimit, por nuk gëzon sovranitet tokësor apo detar mbi këtë ngushticë.
