Përplasja SHBA–Iran po prodhon pasoja që tashmë shkojnë shumë përtej fushëbetejës në Lindjen e Mesme.
Kina dhe Koreja e Veriut po rreshtohen politikisht në mbështetje të Teheranit, ndërsa lufta dhe problemet me furnizimin global të energjisë kanë nisur të ndihen gjithnjë e më fuqishëm edhe brenda Shteteve të Bashkuara.
Pekini ka përsëritur qëndrimin se mbështet Iranin në mbrojtjen e sovranitetit, sigurisë dhe interesave kombëtare, ndërkohë që Kina dhe Rusia vazhdojnë të kundërshtojnë presionin ndërkombëtar dhe mekanizmat e sanksioneve ndaj Teheranit. Megjithatë, deri tani nuk ka njoftim zyrtar se Kina do të hyjë ushtarakisht në luftë në krah të Iranit.
Madje, Pekini ka qenë i përfshirë edhe në përpjekje diplomatike për krijimin e një rruge drejt rifillimit të bisedimeve mes Iranit dhe SHBA-së, duke përdorur Pakistanin si një nga ndërmjetësit e mundshëm.
Edhe Koreja e Veriut ka dalë publikisht kundër operacioneve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit. Ministria e Jashtme në Phenian i ka dënuar sulmet, duke i cilësuar ato si akte agresioni. Por nuk ka ende një deklaratë të verifikueshme të KCNA-së që Pheniani ka premtuar hyrje direkte në luftë për të “mposhtur SHBA-në”.
Ndërkohë, pasoja më konkrete për Washingtonin po shihet në energji.
Çmimet e dieselit amerikan janë rritur ndjeshëm, ndërsa lufta me Iranin, tensionet në Hormuz dhe reduktimi i furnizimeve nga prodhues të tjerë po shtrëngojnë tregun global të produkteve të rafinuara.
S&P Global raportoi se çmimi i dieselit ultra-low-sulfur në Bregun e Gjirit të SHBA-së arriti më 1 shtator 4.6973 dollarë për gallon, niveli më i lartë që nga fillimi i këtyre matjeve në vitin 2006.
Financial Times raporton se çmimet e dieselit në SHBA po afrohen me 4.71 dollarë për gallon, ndërsa rafineritë amerikane tashmë po punojnë pranë kapacitetit maksimal. Donald Trump ka thirrur drejtuesit e kompanive kryesore të rafinimit në Shtëpinë e Bardhë për të diskutuar mënyrat e rritjes së furnizimit dhe uljes së çmimeve.
Presioni nuk është vetëm te dieseli.
Nafta amerikane WTI u ngjit mbi 90 dollarë për fuçi, ndërsa Brent rreth 94.65 dollarë, pasi SHBA rifilloi goditjet ndaj objektivave iraniane dhe Teherani u kundërpërgjigj me raketa dhe dronë ndaj objektivave amerikane në rajon.
Në të njëjtën kohë, konflikti ka dëmtuar rëndë eksportet iraniane të naftës. Reuters raporton se ngarkesat iraniane kanë rënë nga rreth 2 milionë fuçi në ditë në mars në vetëm 220–255 mijë fuçi në ditë gjatë gushtit, duke goditur një nga burimet kryesore të valutës së Teheranit. Kina mbetet blerësi kryesor i naftës iraniane.
Paradoksi është i madh:
Washingtoni po përpiqet ta dobësojë ekonomikisht Iranin, por përplasja po rrit njëkohësisht kostot e energjisë edhe për konsumatorin amerikan.
Dhe pikërisht këtu lufta hyn në një fazë tjetër — aty ku raketat dhe dronët fillojnë të përkthehen në çmime karburanti, inflacion dhe presion politik brenda SHBA-së.
KONTEKST / ANALIZË STORMKOSOVA
Kina nuk ka nevojë domosdoshmërisht të hyjë në luftë për t’i dhënë Iranit hapësirë strategjike. Mbështetja diplomatike, kundërshtimi i sanksioneve dhe marrëdhëniet energjetike me Teheranin janë vetë instrumente të rëndësishme.
Në anën tjetër, Pheniani po pozicionohet politikisht kundër Washingtonit, por deri tani pa prova për angazhim direkt ushtarak.
Prandaj historia më e madhe nuk është ende “Kina dhe Koreja e Veriut hyjnë në luftë”.
Historia është: Një konflikt që filloi mes SHBA-së dhe Iranit po tërheq fuqitë kundërshtare të Washingtonit në të njëjtën anë politike — ndërsa amerikanët po fillojnë ta ndjejnë koston në pompa.
