17 tetor 2026 | StormKosova – Lindja e Mesme
Tensionet në Lindjen e Mesme po rikthehen në një pikë kritike. Irani po ashpërson kërcënimet për Ngushticën e Hormuzit, duke paralajmëruar pasoja të rënda për anijet që përpiqen të kalojnë pa respektuar kufizimet e vendosura nga Teherani.
Mesazhi që po qarkullon është alarmues: Hormuzi është mbyllur sërish dhe anijet që tentojnë ta kalojnë rrezikojnë të përfshihen nga flakët. Megjithatë, formulimi i saktë i këtij kërcënimi nuk është konfirmuar në mënyrë të pavarur.
Zhvillimet po krijojnë përshtypjen e një déjà vu-je gjeopolitike, sikur kriza të jetë kthyer në pikën fillestare, me Iranin që përdor kontrollin mbi rrugët detare si instrument presioni ndaj Shteteve të Bashkuara dhe partnerëve të tyre rajonalë.
Teherani paralajmëron bllokim pothuajse të plotë
Sipas një hetimi të Reuters, të publikuar më 14 tetor, autoritetet iraniane kanë ndryshuar taktikat për të intensifikuar sulmet ndaj anijeve që, sipas tyre, shkelin kufizimet e vendosura në Ngushticën e Hormuzit.
Burime iraniane kanë konfirmuar për Reuters se veprimet synojnë të imponojnë një mbyllje pothuajse të plotë të korridorit strategjik, përmes rritjes së presionit ndaj transportit tregtar.
Më 11 tetor, Teherani e kishte cilësuar të pamjaftueshme përgjigjen amerikane ndaj propozimit iranian për rihapjen e ngushticës, duke insistuar në përmbushjen e shtatë kushteve të paraqitura nga Irani. Kjo tregon se mosmarrëveshjet nuk kufizohen vetëm te siguria detare, por lidhen drejtpërdrejt me negociatat politike, sanksionet dhe presionin ekonomik amerikan.
Incident i ri në Hormuz: flakë në një supercisternë me mbi dy milionë fuçi naftë
Situata është përshkallëzuar më 17 tetor, pasi Garda Revolucionare iraniane (IRGC) njoftoi se një supercisternë që transportonte mbi dy milionë fuçi naftë ishte përfshirë nga flakët pas goditjes së një mine detare.
Sipas deklaratës iraniane, anija kishte tentuar të kalonte nëpër një rrugë të paautorizuar, duke çaktivizuar sistemet e pozicionimit dhe radarët për të shmangur zbulimin.
Agjencia iraniane Fars publikoi pamje që pretendohet se tregojnë anijen në flakë. Rrethanat e incidentit nuk janë verifikuar ende në mënyrë të pavarur. Pikërisht pas këtij incidenti, marina e Gardës Revolucionare përsëriti se Ngushtica e Hormuzit është e mbyllur dhe paralajmëroi se anijet që shkelin rregullat iraniane rrezikojnë të përfshihen nga flakët.
Washingtoni kundërshton Teheranin: Hormuzi është i hapur
Pavarësisht deklaratave iraniane, Shtetet e Bashkuara kundërshtojnë pretendimin se Teherani kontrollon plotësisht ngushticën.
Komandanti i Komandës Qendrore Amerikane (CENTCOM), admirali Brad Cooper, ka deklaruar se kontrolli i korridorit detar mbetet në duart e SHBA-së dhe partnerëve rajonalë dhe se rruga vazhdon të jetë e hapur për transportin tregtar.
Kështu, dy palët paraqesin qëndrime krejtësisht të kundërta: Irani këmbëngul se ka vendosur kufizime detyruese, ndërsa Washingtoni pretendon se lundrimi tregtar mund të vazhdojë.
A po kthehet kriza në pikën zero?
Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret më të rëndësishme të furnizimit botëror me energji. Përshkallëzimi i kërcënimeve ndaj anijeve mund të ndikojë në çmimet e naftës, sigurimin e transportit detar dhe zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit.
Ngjarja e 17 tetorit rikthen pikërisht skenarin që bashkësia ndërkombëtare është përpjekur ta shmangë: kërcënime iraniane, kundërshtime amerikane dhe anije tregtare të ekspozuara ndaj rreziqeve të konfliktit.
Pyetja tashmë është nëse Washingtoni dhe Teherani do të arrijnë një marrëveshje për lundrimin e sigurt, apo nëse Hormuzi do të vazhdojë të jetë një nga pikat më të rrezikshme të përplasjes mes tyre.
