MINSK/VARSHAVË — Bjellorusia po modernizon hekurudhat, rrjetet ushtarake të komunikimit dhe industrinë e mbrojtjes në një mënyrë që mund t’i mundësojë Rusisë të zhvendosë shpejt trupa dhe pajisje të rënda drejt kufijve të NATO-s. Një raport i ri i BELPOL paralajmëron se infrastruktura mund të jetë gati për një përfshirje shumë më të madhe ushtarake që në pranverën ose mesin e vitit 2027. (si po organizohet kjo perballe SHBA-së, ketu video)
Raporti prej afro 50 faqesh, “Militarizimi i Bjellorusisë”, është përgatitur nga qendra analitike BELPOL, e lidhur me opozitën bjelloruse, së bashku me një rrjet të punonjësve të hekurudhave të vendit. Autorët thonë se kanë përdorur burime të hapura, dokumente të rrjedhura dhe informacione nga burime të lidhura me strukturat ushtarake.
Një nga elementet që ka ngritur më shumë shqetësim është ndërtimi i një rrjeti të mbrojtur komunikimi ushtarak nga lindja drejt perëndimit.
Sipas BELPOL, sistemi nuk është ndërtuar thjesht rreth Minskut, por shtrihet nga kufiri rus drejt Polonisë, Lituanisë, Letonisë dhe Ukrainës. Matvei Kupreichyk nga BELPOL pretendon se struktura e tij është shumë më e përshtatshme për lëvizjen dhe komandimin e forcave që vijnë nga Rusia sesa vetëm për nevojat e ushtrisë bjelloruse.
Hekurudhat po përshtaten për ngarkesa ushtarake
Raporti evidenton gjithashtu ndryshime të rëndësishme në sistemin hekurudhor.
Janë aktivizuar qendra rezervë të kontrollit të trafikut, janë ndërtuar ose zgjeruar pika për ngarkim dhe shkarkim të pajisjeve ushtarake dhe infrastruktura hekurudhore pranë objekteve ushtarake është zgjeruar.
Në ish-bazën ajrore Krychaw-6, për shembull, është ndërtuar një kompleks hekurudhor me tetë linja që mundëson futjen e trenave ushtarakë drejtpërdrejt brenda një objekti të mbyllur. Në fund të dhjetorit 2025 aty mbërriti një tren me 61 vagonë me pajisje dhe municion rus.
Të dhënat e monitorimit të transportit tregojnë gjithashtu se gjatë vitit 2025 764 vagonë me ngarkesa ushtarake kaluan nga Rusia drejt Bjellorusisë, ndërsa 1.154 lëvizën në drejtimin e kundërt. Lëvizjet vazhduan edhe gjatë vitit 2026.
Në qendër përsëri Korridori i Suwalkit
Skenari më shqetësues i paraqitur nga autorët lidhet me Korridorin e Suwalkit, zonën e ngushtë mes Polonisë dhe Lituanisë që ndan Bjellorusinë nga enklava ruse e Kaliningradit.
BELPOL argumenton se një pjesë e infrastrukturës së re mund t’i lejojë Rusisë të zhvendosë forca të rënda drejt këtij drejtimi pa pasur nevojë që fillimisht të grumbullojë një kontingjent të madh në Bjellorusinë lindore.
Korridori është prej kohësh një prej pikave më të ndjeshme strategjike të NATO-s. Në një konflikt hipotetik, marrja e tij do ta komplikonte lidhjen tokësore të Lituanisë, Letonisë dhe Estonisë me pjesën tjetër të Aleancës.
Megjithatë, raporti nuk provon se Rusia apo Bjellorusia kanë marrë vendim për të sulmuar NATO-n në vitin 2027. Ai argumenton se po krijohen kapacitetet infrastrukturore që do ta bënin të mundur një operacion të tillë. Vetë parashikimi për pranverën ose mesin e 2027-s është vlerësim i BELPOL-it.
120 kompani në ekonominë e luftës?
Një tjetër pjesë e raportit lidhet me industrinë.
BELPOL ka identifikuar rreth 120 kompani bjelloruse që, sipas tij, prodhojnë ose po përgatiten të prodhojnë mallra për sektorin ushtarak rus. Mes projekteve përmenden komponentë për municione, raketa dhe zgjerimi i prodhimit të armatimit.
Pranë Slutskut po ndërtohet gjithashtu një fabrikë e re municionesh, e cila sipas raportimeve pritet të bëhet funksionale gjatë vitit 2027.
Kupreichyk argumenton se pjesa më e madhe e kësaj infrastrukture dhe kapaciteteve të prodhimit mund të arrijnë nivelin e planifikuar deri në mars–mesin e vitit 2027.
Paralajmërimi vjen mes tensioneve në rritje
Vlerësimi i BELPOL-it vjen në një moment kur NATO po forcon ndjeshëm krahun e saj lindor.
Polonia po ndërton sistemin East Shield, ndërsa shtetet baltike po zhvillojnë një linjë të përbashkët mbrojtëse me fortifikime dhe pengesa kundër lëvizjes së forcave tokësore. Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike e ka lidhur këtë drejtpërdrejt me rritjen e kërcënimeve ruse dhe veprimtarinë hibride përgjatë kufijve lindorë të NATO-s.
Vetëm një javë më parë, komandanti suprem i NATO-s në Evropë, gjenerali amerikan Alexus Grynkewich, paralajmëroi se Aleanca është e përgatitur të reagojë fuqishëm ndaj çdo sulmi mbi një shtet anëtar.
Në këtë sfond, zhvillimet në Bjellorusi po ndiqen me vëmendje të veçantë: vendi shërbeu si territor nga ku forcat ruse nisën një pjesë të pushtimit të Ukrainës në shkurt 2022 dhe vazhdon të ketë bashkëpunim të thellë ushtarak me Moskën.
