Akademia e Shkencave e Shqipërisë përkujtoi, në ditën e tij të lindjes, veprimtarin e Rilindjes Kombëtare, poetin dhe dramaturgun Andon Zako Çajupi.
Çajupi (27 mars 1866 – 11 korrik 1930) ishte poet, dramaturg dhe veprimtar i Rilindjes Kombëtare. Lindi në Sheper të Zagorisë, i biri i Harito Zakos, një tregtari duhani me tregje në zgjerim e sipër deri në Itali. Mori mësimet fillore në Nivan të Zagorisë, në shkollën greke të atjeshme.
Në vitin 1882 u vendos në Aleksandri, ku studioi frëngjisht për pesë vite tek Sainte Catherine des Lazaristes dhe më pas për jurisprudencë. Më 1887-ën, pasi bëri një vizitë në Sheper, që ishte e fundit për të, Çajupi shkoi në Zvicër, ku kreu studimet e larta dhe mori titullin “doktor” në drejtësi. Në Kajro, ku u vendos përgjithnjë, punoi për njëfarë kohe si avokat. Nga fundi i shek. XIX mori pjesë gjallërisht në lëvizjen patriotike shqiptare dhe mbajti krahun e saj më të përparuar.
Në vitin 1902 botoi librin “Baba Tomori”, që dallohet nga fryma luftarake, patriotike dhe popullore në brendi dhe në formë.
Në vitin 1909 bëri bujë me pamfletin “Klubi i Selanikut”, ku satirizonte armiqtë e brendshëm të lëvizjes kombëtare shqiptare. Patriotizmi i flaktë dhe qëndrimi i prerë ndaj pushtuesve të huaj, e nxorën Çajupin në krye të patriotëve që vepronin në Egjipt.
Në historinë e letërsisë shqiptare Çajupi zuri vend jo vetëm si poet, por edhe si dramaturg. Rëndësi të veçantë kanë sidomos komeditë e tij “14 vjeç dhëndër” dhe “Pas vdekjes”, me të cilat solli një ndihmesë me vlerë në zhvillimin e këtij zhanri në letërsinë tonë. Penës së Çajupi i përkasin edhe tragjedia “Burri i dheut”, “Pas vdekjes”, “Fshati im” etj., si dhe dorëshkrime të pabotuara, raporton atsh.
Komedia e tij “14 vjeç dhëndër” mbetet një krijimtari letrare e vyer falë filmit artistik “Përrallë nga e kaluara”, realizuar me motivet e kësaj vepre nga mjeshtri i regjisë shqiptare Dhimitër Anagnosti.
