Përplasja e radhës mes Uashingtonit dhe kryeqyteteve europiane u bë një nga temat kryesore të Davos-it, pasi Presidenti Donald Trump rihapi idenë e aneksimit të Grenlandës dhe u shoqërua me sinjale për masa tregtare ndaj vendeve europiane që shfaqen në solidaritet me Danimarkën.
Sekretari i Thesarit Scott Bessent u përpoq ta ulë temperaturën, duke u kërkuar europianëve dhe mediave të mos e “fryjnë” krizën. Ai insistoi se “America First” nuk do të thotë izolim, por udhëheqje amerikane drejt “prosperitetit dhe rendit të rikthyer”.
Megjithatë, vetë Trump e shtyu narrativën në një drejtim edhe më provokues, duke publikuar një imazh të krijuar me inteligjencë artificiale ku liderë europianë shfaqen të mbledhur në Zyrën Ovale përballë një harte që e paraqet Grenlandën, Kanadanë dhe Venezuelën si pjesë të SHBA-së. Në Davos, ky episod u pa si simbol i një qasjeje presioni, që po vë në provë aleancat tradicionale.
Presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen tha se Europa duhet të përshpejtojë pavarësimin e saj “nga siguria te ekonomia”, duke shtuar se bota ka ndryshuar dhe BE duhet të ndryshojë me të. Ajo foli për zgjerimin e marrëveshjeve tregtare dhe për diversifikimin e partnerëve, në një kohë kur pasiguria nga ana amerikane po rritet.
Në sfond u panë edhe shenja rezistence: protesta kundër Trump-it, mesazhe pro-Europë, si dhe promovimi i një rrjeti të ri social europian si kundërpeshë ndaj platformave amerikane. Ndërkohë, Emmanuel Macron paralajmëroi kundër “imperializmit” të ri dhe theksoi se Europa zgjedh “shtetin e së drejtës” mbi “forcën”.
Në Bruksel po diskutohet edhe përdorimi i një mekanizmi kundër shtrëngimit ekonomik (“anti-coercion”), që mund të hapte rrugë për masa të gjera ndaj SHBA-së dhe kompanive amerikane. Zyrtarë europianë e cilësuan të papranueshme idenë që një aleat i NATO-s të kërkojë territor nga një aleat tjetër.
Sipas vëzhguesve, kriza e Grenlandës është më shumë se një episod: ajo po ushqen ndjesinë se marrëdhëniet SHBA-BE po hyjnë në një “pikë kthese”, ku Europa po shtyhet të mendojë më seriozisht për autonominë e saj strategjike.
