Fituesja e Çmimit Nobel në Letërsi, Olga Tokarczuk, ka shkaktuar debat të madh në botën letrare pasi pranoi publikisht se përdor inteligjencën artificiale gjatë procesit krijues.
Shkrimtarja polake, e cila fitoi Nobelin në vitin 2019 për “imagjinatën narrative që përfaqëson kapërcimin e kufijve si formë jete”, tregoi gjatë konferencës “Impact” në Poznań se kishte blerë versionin më të avancuar të një modeli gjuhësor dhe se ishte “e tronditur” nga mënyra se si teknologjia “zgjeron horizontet dhe thellon mendimin krijues”.
Tokarczuk tha se ndonjëherë i drejtohet chatbot-it me fjalën polake “kochana”, që do të thotë “e dashur”, dhe e përdor për ide apo referenca gjatë shkrimit.
“Kur po shkruaja romanin tim të fundit, e pyeta modelin se çfarë këngësh do të dëgjonin personazhet e mi në një vallëzim disa dekada më parë dhe ai më dha disa tituj”, u shpreh ajo.
Deklaratat e autores kanë shkaktuar reagime të forta në komunitetin letrar. Disa kritikë e akuzuan se po mbështetet tepër te inteligjenca artificiale, ndërsa gazetari Miłosz Wiatrowski-Bujacz e cilësoi këtë si “psikozë të AI-së”.
Pas polemikave, Tokarczuk publikoi një deklaratë sqaruese në rrjetet sociale, ku theksoi se inteligjenca artificiale përdoret vetëm si mjet për kërkime paraprake dhe verifikim faktesh.
“Asnjë nga tekstet e mia, përfshirë romanin që do të publikohet këtë vjeshtë në Poloni, nuk është shkruar me ndihmën e inteligjencës artificiale, përveç përdorimit të saj si mjet për hulumtim më të shpejtë”, shkroi autorja.
Debati vjen në një kohë kur përdorimi i inteligjencës artificiale po shqetëson gjithnjë e më shumë shkrimtarët në mbarë botën. Sipas një sondazhi të vitit 2025, 39 për qind e romancierëve deklaruan se të ardhurat e tyre janë ndikuar negativisht nga AI, ndërsa më shumë se gjysma besojnë se teknologjia mund të zëvendësojë në të ardhmen një pjesë të punës së tyre krijuese.
Megjithatë, Tokarczuk nuk është e vetmja autore e njohur që ka folur hapur për përdorimin e AI-së. Shkrimtarja japoneze Rie Kudan ka pranuar më herët se rreth 5 për qind e romanit të saj fitues ishte shkruar drejtpërdrejt me ndihmën e ChatGPT.
