Hetuesit thanë të premten se besojnë se qirinjtë vezullues mbi shishet e shampanjës ndezën një zjarr fatal në një vendpushim skish zviceran kur iu afruan shumë tavanit të një bari të mbushur me festues të Vitit të Ri.
Autoritetet planifikuan të shqyrtonin nëse materiali i amortizimit të zhurmës në tavan ishte në përputhje me rregulloret dhe nëse qirinjtë, të cilët lëshojnë një rrjedhë shkëndijash që ngrihen lart, lejoheshin të përdoren në bar.
Dyzet persona u vranë dhe 119 të tjerë u plagosën në flakët që shpërthyen në barin e mbushur me njerëz Le Constellation në vendpushimin e skive të Crans-Montana, thanë autoritetet. Ishte një nga tragjeditë më vdekjeprurëse në historinë e Zvicrës.
Zyrtarët thanë se do të shqyrtonin edhe masa të tjera sigurie në ambientet e tyre, duke përfshirë fikëset e zjarrit dhe rrugët e shpëtimit. Prokurori i përgjithshëm për rajonin Valais paralajmëroi për ndjekje penale të mundshme nëse gjendet ndonjë përgjegjësi penale.
Arthur Brodard, 16 vjeç, nga qyteti zviceran i Lozanës, ishte midis të zhdukurve. Nëna e tij, Laetitia, ishte në Crans-Montana të premten dhe mezi priste ta gjente.
Ajo dha “një shkëndijë shprese” se ai mund të jetë një nga gjashtë personat e plagosur që ende nuk ishin identifikuar.
«Po kërkoj kudo. Trupi i djalit tim është diku», u tha ajo gazetarëve. «Dua të di se ku është fëmija im dhe të jem pranë tij, kudo që të jetë – qoftë në njësinë e kujdesit intensiv apo në morg».
Sipas Frédéric Gisler, komandant i policisë së rajonit Valais, të plagosurit përfshinin 71 persona nga Zvicra, 14 nga Franca dhe 11 nga Italia, së bashku me qytetarë të Serbisë, Bosnjë-Hercegovinës, Luksemburgut, Belgjikës, Portugalisë dhe Polonisë. Kombësitë e 14 personave ishin të paqarta.
Mes turmës ishte Axel Clavier, një 16-vjeçar nga Parisi, i cili tha se ndihej sikur po mbytej brenda barit Swiss Alpine, ku pak çaste më parë kishte festuar vitin e ri.
Adoleshenti iku nga zjarri duke hapur me forcë një dritare me një tavolinë.
Mes të vdekurve ishte edhe një nga miqtë e Clavier, dhe ai i tha Associated Press se dy ose tre miq të tjerë ende rezultojnë të zhdukur disa orë pas katastrofës.
Një memorial i improvizuar u ndërtua pranë barit, ku të pranishmit lanë qirinj dhe lule. Qindra të tjerë u lutën për viktimat në Kishën e Stacionit Montana aty pranë.
Një adoleshente franceze të premten solli një buqetë me tulipanë në spitalin rajonal në Sion për shoqen e saj më të mirë, një vajzë 17-vjeçare e cila ishte djegur rëndë dhe ishte në kujdes intensiv.
Të dyja ndjekin shkollën së bashku në Lozanë, tha vajza, e cila ishte në gjendje të vështirë dhe nuk ia dha emrin e saj të plotë AP-së.
Por kur ajo mbërriti në spital, shoqja e saj ishte nën ndikimin e qetësuesve të fortë për t’i ndërruar rrobat dhe nuk mund t’i shihte vizitorët.
Ky ishte momenti i fundit në orët e pikëllimit për adoleshenten, e cila kishte ndërmend t’u bashkohej një duzine shoqesh shkolle në bar, por në fund vendosi të mos e bënte.
Ajo tha se që atëherë ka mësuar se dy nga 12 personat janë në një spital të Cyrihut. Nuk e dinte nëse të tjerët mbijetuan.
Në Instagram, një llogari u mbush me foto të njerëzve që rezultuan të zhdukur, dhe miqtë dhe të afërmit kërkuan këshilla rreth vendndodhjes së tyre.
Kreu i qeverisë rajonale të Valais, Mathias Reynard, i tha radios RTS të premten se zyrtarët kanë “të dhëna të shumta për veprime heroike, mund të thuhet, për solidaritet shumë të fortë në atë moment”.
Ai lavdëroi punën e zyrtarëve të emergjencës një ditë pas zjarrit, por shtoi se “në minutat e para ishin qytetarët – dhe në një pjesë të madhe të rinjtë – që shpëtuan jetë me guximin e tyre”.
Clavier, adoleshenti parizien, tha se nuk e pa zjarrin të fillonte, por pa kamerierët të vinin me shishe shampanje të mbuluara me fishekzjarre që digjeshin.
Dy gra i thanë transmetuesit francez BFMTV se ishin brenda kur panë një barist mashkull që ngrinte një bariste femër mbi supet e tij, ndërsa ajo mbante një qiri të ndezur në një shishe. Flaka u përhap, duke shembur tavanin prej druri, i thanë ato transmetuesit.
Njëra nga gratë përshkroi një rritje të turmës, ndërsa njerëzit përpiqeshin me tërbim të iknin nga klubi i natës në bodrum duke ngjitur shkallët dhe duke kaluar nëpër një derë të ngushtë.
Një tjetër dëshmitar që foli për BFMTV përshkroi njerëz që thyenin dritare për t’i shpëtuar flakëve, disa të plagosur rëndë dhe prindër të panikuar që nxituan në vendngjarje me makina për të parë nëse fëmijët e tyre ishin bllokuar brenda.
Gianni Campolo, një 19-vjeçar zviceran që ndodhej në Crans-Montana me pushime, vrapoi drejt barit për të ndihmuar ekipet e ndihmës së shpejtë pasi mori një telefonatë nga një mik i cili iku nga zjarri. Ai përshkroi njerëz në tokë që vuanin nga djegie të tmerrshme.
«Kam parë tmerr dhe nuk e di se çfarë tjetër do të ishte më e keqe se kjo», tha Campolo për rrjetin televiziv francez TF1.
Marc-Antoine Chavanon, 14 vjeç, iu bashkua përpjekjeve për të nxjerrë njerëzit nga taverna.
«Njerëzit po shembenin. Ne po bënim gjithçka që mundnim për t’i shpëtuar», tha ai. «Ishte një nga shoqet tona: Ajo po luftonte për të dalë. Ishte djegur e tëra. Nuk mund ta imagjinoni dhimbjen që pashë».
Ashpërsia e djegieve e bëri të vështirë identifikimin e trupave, duke kërkuar që familjet t’u jepnin autoriteteve mostra ADN-je. Në disa raste, portofolet dhe çdo dokument identifikimi brenda u shndërruan në hi në flakë.
Emanuele Galeppini, një golfist italian adoleshent premtues që garonte ndërkombëtarisht, ishte zyrtarisht i listuar si i zhdukur.
Xhaxhai i tij Sebastiano Galeppini i tha agjencisë italiane të lajmeve ANSA se familja e tyre po pret rezultatet e testeve të ADN-së, megjithëse Federata Italiane e Golfit njoftoi në faqen e saj të internetit se ai kishte vdekur.
Me pista skijimi në lartësi të madhe që ngrihen rreth 3,000 metra (gati 9,850 këmbë) në zemër të majave me dëborë dhe pyjeve me pisha të rajonit Valais, Crans-Montana është një destinacion i rëndësishëm për garat ndërkombëtare të skijimit alpin. Është gjithashtu shtëpia e European Masters çdo gusht.
