Irani po e mban të hapur derën e diplomacisë me Shtetet e Bashkuara, por paralajmëron se mungesa e besimit ndaj Washingtonit mbetet pengesa kryesore për çdo marrëveshje të re.
TEHERAN – Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi shkroi në një artikull të publikuar të mërkurën në Financial Times se Teherani mbetet i përkushtuar ndaj një zgjidhjeje paqësore dhe “dinjitoze”, por është njëkohësisht plotësisht i përgatitur të mbrohet nëse konflikti rifillon.
Reuters raportoi se Araghchi e akuzoi Shtëpinë e Bardhë se nuk ka treguar gatishmëri reale për arritjen e një mirëkuptimi dhe tha se, në kushtet aktuale, Teherani sheh pak arsye për të pritur përparim diplomatik.
Mosbesimi iranian lidhet, sipas Araghchi-t, me përvojën e raundeve të mëparshme të negociatave.
Në një intervistë të publikuar më 21 tetor, kryediplomati iranian tha se Teherani kishte hyrë në tri raunde negociatash me Shtetet e Bashkuara dhe se secili prej tyre, sipas interpretimit iranian, përfundoi me luftë ose me prishjen e angazhimeve të arritura.
“Prandaj, nuk ka besim në qasjen amerikane”, tha Araghchi.
Megjithatë, ai nuk e mbylli derën e negociatave. Irani vazhdon ta mbajë në tavolinë të ashtuquajturin plan shtatëditor për Ngushticën e Hormuzit. Sipas Araghchi-t, nëse Washingtoni plotëson kushtet e Teheranit, Hormuzi mund të rihapet në ditën e gjashtë dhe negociatat politike të rifillojnë në ditën e shtatë.
Teherani kërkon zbatimin e angazhimeve të mëparshme, lehtësimin e presionit ekonomik dhe arritjen e një marrëveshjeje për sigurinë dhe lundrimin në Hormuz para se negociatat më të gjera të avancojnë.
Por Washingtoni kërkon që programi bërthamor iranian të jetë pjesë qendrore e negociatave që në fillim, ndërsa Irani nuk pranon që çështja bërthamore të trajtohet para zgjidhjes së krizës aktuale të Hormuzit. Reuters raportoi më 20 tetor se pikërisht renditja e këtyre hapave vazhdon ta mbajë procesin në ngërç.
Araghchi ka argumentuar gjithashtu se siguria rajonale duhet të ndërtohet nga vetë vendet e rajonit dhe jo përmes pranisë së forcave të huaja. Në një konferencë të përbashkët me ministrin e Jashtëm rus Sergei Lavrov më 19 tetor, ai fajësoi SHBA-në për tensionet në Hormuz dhe kërkoi një mekanizëm të përbashkët rajonal sigurie.
Mesazhi i Teheranit është kështu i dyfishtë: Irani thotë se diplomacia mbetet e mundshme, por jo mbi bazën e besimit ekzistues.
Në të njëjtën kohë, udhëheqja iraniane po përgatitet edhe për mundësinë e një vale të re sulmesh amerikane ose izraelite, duke sinjalizuar se negociatat dhe përgatitjet ushtarake po zhvillohen paralelisht.
Për momentin, kanalet indirekte përmes Katarit dhe Pakistanit mbeten aktive, por as Teherani dhe as Washingtoni nuk kanë sinjalizuar se kompromisi është afër.
