MOSKË/KYIV — Presidenti rus Vladimir Putin pretendoi se ushtria ruse kishte marrë nën kontroll 1.301 kilometra katrorë territor ukrainas vetëm gjatë shtatorit 2026, duke e paraqitur situatën në front si një periudhë përparimesh të mëdha për Moskën.
Putin i bëri deklaratat më 1 tetor gjatë Forumit Valdai, ku foli edhe për luftën në Ukrainë, marrëdhëniet me NATO-n dhe ndryshimet në rendin global.
Por një analizë e Institutit për Studimin e Luftës, ISW, e publikuar në fillim të tetorit, jep një pamje krejt tjetër të situatës në terren.
Sipas hartëzimit dhe provave të gjeolokuara të analizuara nga ISW, forcat ruse morën rreth 175,54 km², ndërsa humbën kontrollin mbi afërsisht 256,35 km² gjatë shtatorit. Kjo do të thotë se Rusia përfundoi muajin me një humbje neto prej 80,81 km² territor që kishte kontrolluar më parë.
Diferenca mes dy versioneve është jashtëzakonisht e madhe: Putin pretendon një fitim prej mbi 1.300 km², ndërsa ISW vlerëson se bilanci territorial rus për muajin ishte negativ.
Analistët e ISW përdorën një formulim veçanërisht të ashpër, duke thënë se pretendimet e Putinit ishin “aq larg realitetit sa u ngjanin halucinacioneve”. Ky përshkrim i referohet mospërputhjes së të dhënave të frontit dhe nuk është vlerësim për gjendjen shëndetësore të presidentit rus.
ISW argumenton se narrativa për avancime masive ruse i shërben përpjekjes së Kremlinit për të krijuar përshtypjen se mbrojtja ukrainase po shembet dhe se ushtria ruse po përparon me shpejtësi në të gjithë frontin. Instituti thotë se provat që ka mundur të verifikojë nuk e mbështesin këtë version.
Madje, nëse në llogaritje përfshihen edhe depërtimet e përkohshme të njësive ruse në zona ku Moska nuk arriti të vendosë kontroll të qëndrueshëm, ISW llogarit një bilanc edhe më negativ: 175,18 km² humbje neto gjatë shtatorit.
Një faktor i rëndësishëm ishte kundërofensiva ukrainase e njohur si Operacioni Vivaldi. Reuters raportoi se forcat ukrainase rimorën territor të konsiderueshëm në veri të Donetskut, ndërsa ISW e ka cilësuar operacionin si të rëndësishëm për pengimin e planeve ruse për zgjerimin e ofensivës drejt brezit të qyteteve kryesore të Donbasit.
Megjithatë, ISW thekson se nuk mund të përcaktojë nëse Putin është në dijeni se të dhënat që paraqet nuk përputhen me situatën e dokumentuar në terren, apo nëse presidenti rus po merr raporte të shtrembëruara nga zinxhiri ushtarak i komandës. Instituti e lidh këtë me atë që e përshkruan si kulturë të rrënjosur të raportimit të ekzagjeruar brenda strukturave ushtarake ruse.
Situata në front mbetet gjithsesi dinamike. Rusia vazhdon operacionet sulmuese në disa drejtime, ndërsa Ukraina ka regjistruar kundërsulme dhe rikthim territori në sektorë të caktuar. Më 8 tetor, edhe Kremlini pranoi se lufta ndodhet në atë që SHBA e ka përshkruar si një “ngërç të rrezikshëm”, megjithëse Moska vazhdon të këmbëngulë në objektivat e saj politike dhe ushtarake.
