PËRPLASJE SHPËRTHYESE NË PEKIN: XI JINPING NGRITI ZËRIN PARA TRUMP-IT PËR RIARMATIMIN E JAPONISË!
PEKIN / UASHINGTON, 25 MAJ 2026 – Prapaskenat e samitit dyditor të Pekinit, i mbajtur muajin e kaluar mes Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, dhe liderit kinez, Xi Jinping, po zbardhin detaje të një tensioni të paprecedentë diplomatik. Gazeta prestigjioze britanike Financial Times (FT) ka zbuluar se Presidenti kinez ka humbur qetësinë dhe ka ngritur zërin në mënyrë të përsëritur, duke sulmuar drejtpërdrejt politikën e jashtme të Japonisë dhe kryeministren e saj, Sanae Takaichi.
Sipas shtatë burimeve të ndryshme të cituara nga FT, të cilat ishin të pranishme në takimet e mbyllura, ky ka qenë momenti më intensiv dhe më i tensionuar i të gjithë samitit dypalësh.
Shpërthimi i Xi Jinping-ut dhe Kundërpërgjigjja e Trump-it
Gjatë debateve, Xi Jinping ka dënuar ashpër rritjen e shpejtë të buxhetit të mbrojtjes nga ana e Tokios, duke e cilësuar këtë lëvizje si një rrëshqitje drejt “neo-militarizmit”. Megjithatë, Presidenti Donald Trump nuk ka qëndruar neutral, duke dalë menjëherë në mbrojtje të aleatit strategjik të Amerikës në Azi:
-
Mbrojtja e Tokios: Trump i ka bërë të qartë liderit kinez se Japonia ka qenë e detyruar të forcojë kapacitetet e saj ushtarake për shkak të kërcënimit në rritje që vjen nga programi bërthamor i Koresë do Veriut.
- Advertisement - -
Vlerësimi për Lideren Japoneze: Kur Presidenti Xi sulmoi me emër kryeministren Sanae Takaichi, Trump iu përgjigj duke e cilësuar atë si një “lidere të shkëlqyer” që po mbron interesat e vendit të saj.
Zyrtarët e lartë të qeverisë amerikane mbetën të befasuar nga ky shpërthim, pasi çështja e Japonisë nuk ishte përfshirë fare në temat e agjendës paraprake të hartuar nga diplomatët e dy vendeve.
Karta e Taiwan-it dhe “Vrimat” e Sigurisë në Azi
Ekspertët vlerësojnë se tensioni i Pekinit buron nga frika se Japonia po bëhet një fuqi ushtarake e pakontrollueshme. Kryeministrja Takaichi ka deklaruar hapur në Parlament se nëse SHBA-ja sulmohet gjatë një ndërhyrjeje ushtarake në Taiwan, Japonia do të ushtrojë “të drejtën e saj për vetëmbrojtje kolektive” duke u futur në luftë krahas Uashingtonit.
Megjithatë, gjatë këtij samiti, Trump ka luajtur edhe një kartë tjetër të rrezikshme transaksionale:
-
Marrëveshja $14 Miliardëshe: Trump ka përdorur paketën e shitjes së armëve ndaj Taiwan-it, të vlerësuar në 14 miliardë dollarë, si një “kartë negociuese” me Kinën, duke thyer kështu një parim diplomatik 40-vjeçar të SHBA-së (të njohur si Gjashtë Siguritë).
Pse po riarmatoset Japonia? Faji i Luftës në Iran
Sipas analistëve gjeopolitikë të iLC/storm•, përshpejtimi i riarmatimit të Japonisë është pasojë direkte e zhvillimeve në Lindjen e Mesme. Për shkak të luftës së SHBA-së në Iran, Washingtoni ka tërhequr nga bazat e tij në Japoni anijet e mëdha sulmuese amfibe dhe mbi 2,000 marinsa për t’i dërguar në Gji. Gjithashtu, janë larguar edhe disa sisteme raketore THAAD nga Koreja e Jugut.
Ky largim i trupave amerikane e ka bërë Japoninë të ndihet e prekshme përballë Kinës, e cila ka miratuar një buxhet ushtarak prej 336 miliardë dollarësh për vitin 2025. Tokia zyrtare i është përgjigjur kësaj sfide duke e rritur buxhetin e saj për të 14-tin vit radhazi, duke arritur në 62 miliardë dollarë.
Ish-drejtori për Azinë Lindore në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, Christopher Johnston, deklaroi për FT: “Mungesa e vetëdijes nga ana e Xi Jinping-ut është befasuese. Janë pikërisht veprimet agresive të Kinës ato që po e detyrojnë Japoninë, Australinë dhe Filipinet të ndërtojnë një aleancë të fuqishme ushtarake.”
Shpërthim financiar: Turqia shet pothuajse të gjitha bonot e thesarit të SHBA-së
