GJENEVË / PRISHTINË (storm-rks.com) — Gjeneva është shndërruar mbrëmë në qendrën e gravitetit për sigurinë globale. Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, mbërriti në qytetin zviceran të mërkurën vonë për të nisur raundin e tretë të negociatave indirekte me delegacionin amerikan, të udhëhequr nga Steve Witkoff dhe dhëndri i Presidentit Trump, Jared Kushner.
Zhvillimet e Fundit nga Gjeneva (Mbrëmja e 25 Shkurtit):
• Takimi me Ndërmjetësit: Araghchi u takua mbrëmë me Ministrin e Jashtëm të Omanit, Badr al-Busaidi, për të shqyrtuar propozimet që do t’u kalohen zyrtarëve amerikanë sot.
• Sanksione të Reja: Ndërsa diplomatët po mblidheshin, Administrata Trump goditi Teheranin me një paketë të re sanksionesh të mërkurën, duke shënjestruar 30 individë, kompani dhe anije të përfshira në programin e raketave balistike dhe shitjen e paligjshme të naftës.
• Lëshimet e Mundshme: Raportet sugjerojnë se Irani po ofron lëshime të tipit “JCPOA”, duke shprehur gatishmëri për të ulur pasurimin e uranit nga 60% në 3.6%. Megjithatë, Teherani mbetet i palëkundur në “linjën e tij të kuqe”: programi i raketave balistike nuk është pjesë e bisedimeve.
Armada Amerikane në Gadishmëri
Këto bisedime po zhvillohen nën presionin e “armatës” më të madhe të anijeve luftarake dhe avionëve amerikanë të dislokuar në rajon në dekadat e fundit. Në fjalimin e tij mbi gjendjen e kombit të martën, Trump deklaroi se Irani po “fillon gjithçka nga e para” sa i përket programit bërthamor, ndërsa Zëvendëspresidenti JD Vance konfirmoi mbrëmë se parandalimi i Iranit nga armët bërthamore është “objektivi suprem ushtarak”.
Analiza e ILC: Efekti te Siguria Evropiane dhe viti 2029
Instituti për Lidership Civil (ILC) vlerëson se suksesi ose dështimi në Gjenevë ka implikime direkte në aftësinë e NATO-s për t’u përballur me Rusinë.
1. Shpërndarja e Burimeve: Një konflikt i hapur në Lindjen e Mesme do të detyronte SHBA-në të devijonte resurset ushtarake nga Krahu Lindor i NATO-s. Kjo do të dobësonte pozicionin e Evropës përballë vitit kritik 2029, kur Rusia pritet të arrijë pikun e gatishmërisë për sulm.
2. Rreziku i “Hakmarrjes Asimetrike”: ILC paralajmëron se dështimi i diplomacisë mund të shtyjë Iranin drejt një bashkëpunimi edhe më të ngushtë ushtarak me Rusinë, duke furnizuar Moskën me raketat balistike që i mungojnë pas goditjeve ukrainase në fabrikat si Votkinsk.
3. Pozicioni i Kosovës: Për Kosovën, largimi i vëmendjes amerikane drejt një lufte të mundshme me Iranin krijon një vakuum sigurie në Ballkan, të cilin proksit rusë si Serbia mund ta shfrytëzojnë për të ndërmarrë “masa asimetrike” në veri.
Bisedimet e Gjenevës nuk janë thjesht për bërthamat e Iranit; ato janë testi i stabilitetit të rendit global për vitin 2026. Derisa Jared Kushner tenton një “marrëveshje të shekullit” bërthamore, rajoni dhe NATO mbeten në pritje të lajmeve që mund të shmangin ose të ndezin zjarrin e radhës global.
