Shtetet e Bashkuara kanë ndalur pothuajse plotësisht gjatë javëve të fundit goditjet ndaj raketave kundër anijeve dhe lëshuesve të dronëve iranianë në zonën e Ngushticës së Hormuzit, ndërsa Shtëpia e Bardhë po përpiqet të shmangë një përshkallëzim të ri të luftës para zgjedhjeve amerikane të 3 nëntorit.
Axios raportoi më 16 tetor se pauza është urdhëruar nga Shtëpia e Bardhë. Një zyrtar amerikan i tha medias se arsyeja ishte shmangia e përshkallëzimit të konfliktit në prag të zgjedhjeve të mesmandatit.
Kjo nuk nënkupton armëpushim dhe as përfundim të presionit amerikan ndaj Iranit.Washingtoni vazhdon bllokadën detare dhe sanksionet ekonomike ndaj Teheranit, ndërsa ushtria amerikane po përgatitet edhe për mundësinë e rifillimit të operacioneve të mëdha luftarake nëse situata përkeqësohet.
Komandanti i CENTCOM-it, admirali Brad Cooper, tha se bllokada amerikane i ka kushtuar Iranit rreth 25 miliardë dollarë në të ardhura të humbura nga nafta. Sipas tij, SHBA dhe Departamenti i Thesarit kanë ngrirë gjithashtu rreth 350 milionë dollarë në kriptovaluta iraniane gjatë javëve të fundit.
Por frenimi i goditjeve amerikane mund të ketë prodhuar një efekt të kundërt në Hormuz. Sipas një zyrtari amerikan të cituar nga Axios, pauza i ka dhënë Iranit më shumë besim për të intensifikuar sulmet ndaj anijeve që kalojnë nëpër zonë.
CENTCOM është i shqetësuar se rritja e sulmeve mund t’i detyrojë kompanitë e transportit detar të shmangin Ngushticën e Hormuzit, duke reduktuar sasinë e naftës që del nga Gjiri dhe duke ushtruar presion të ri mbi çmimet globale të energjisë.
Reuters kishte raportuar vetëm dy ditë më parë se Irani ka ndryshuar taktikat dhe ka shtuar ritmin e sulmeve ndaj anijeve në dhe përtej Hormuzit.
Dy zyrtarë të lartë iranianë i thanë Reuters se Teherani synon ta zgjerojë fushën e operacioneve edhe drejt Gjirit të Omanit dhe ujërave pranë Katarit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe. Ata deklaruan gjithashtu se një prej objektivave është mbajtja e çmimeve të naftës të larta para votimit amerikan.
Sipas Reuters, të paktën pesë incidente me tankerë dhe anije të tjera tregtare janë regjistruar në zonën e Hormuzit brenda një periudhe 48-orëshe, përfshirë sulme me dronë. Marina amerikane vazhdon ta klasifikojë kërcënimin ndaj transportit tregtar në zonë si “të rëndë”.
Megjithatë, Ngushtica nuk është e mbyllur plotësisht.Cooper tha se rreth 400 anije dhe afërsisht 100 milionë fuçi naftë kanë kaluar nëpër Hormuz gjatë javës së fundit. Vendimi për të frenuar goditjet gjithashtu përputhet me një strategji që ishte raportuar që në fillim të shtatorit.
Reuters kishte raportuar se zyrtarë të lartë të administratës Trump po kërkonin ta mbanin luftën relativisht të përmbajtur deri pas zgjedhjeve të 3 nëntorit, ndërsa preferonin të ushtronin presion ekonomik mbi Iranin përmes bllokadës dhe sanksioneve. Disa prej tyre kishin lënë të hapur mundësinë e operacioneve më të fuqishme pas zgjedhjeve, megjithëse asnjë vendim nuk ishte marrë. Presidenti Donald Trump ka deklaruar publikisht se kalendari zgjedhor nuk po përcakton strategjinë e tij ndaj Iranit.
Ndërkohë vazhdon edhe kanali diplomatik.
Shtëpia e Bardhë dhe ndërmjetësit e Katarit po presin përgjigjen e Teheranit ndaj një kundërpropozimi amerikan për përfundimin e luftës. Sipas Axios, propozimi vazhdon të shqyrtohet brenda udhëheqjes iraniane.
Kjo e vendos Washingtonin përballë një ekuilibri të vështirë: SHBA po përpiqet ta mbajë presionin ekonomik maksimal ndaj Iranit, por në të njëjtën kohë po frenon një pjesë të operacioneve ushtarake që mund ta rikthejnë konfliktin në një fazë shumë më të gjerë.
Dhe ndërsa Washingtoni po tërheq frenën ushtarake, Teherani duket se po shton presionin pikërisht aty ku mund të dhembë më shumë para zgjedhjeve amerikane — te Hormuzi dhe çmimi i naftës.
