Dokumente të rrjedhura që në vitin 2022 kanë hedhur dritë mbi planin fillestar të Vladimir Putinit për pushtimin e Ukrainës — një vizion që supozonte kapjen dhe dorëzimin e Ukrainës brenda rreth 10 ditësh, por që sot, pas më shumë se dy vjetësh luftë, shihet si një kalkulim thellësisht i gabuar.
Sipas këtyre materialeve dhe analizave të publikuara nga qendra perëndimore të sigurisë, Rusia e kishte paraparë që ofensiva të niste me një fushatë të madhe raketore dhe ajrore për të paralizuar objektivat kryesore ushtarake të Ukrainës. Në të njëjtën kohë, shërbimet ruse të sigurisë thuhet se kishin në listë edhe neutralizimin e figurave kyçe politike, përfshirë presidentin Volodymyr Zelensky.
Një pjesë e pazakontë e planit lidhej me infrastrukturën: dokumentet sugjerojnë se Moska nuk synonte t’i shkatërronte menjëherë rrjetet jetike të transportit hekurudhor dhe energjisë, sepse ato konsideroheshin të nevojshme për skenarin e pushtimit dhe administrimit të territorit.
Pikë e veçantë në plan ishin centralet bërthamore të Ukrainës. Ato shiheshin si objektiva për t’u kapur dhe për t’u përdorur si strehë e sigurt për trupa, pajisje, poste komanduese dhe depo municioni — por edhe si një kartë presioni: ideja ishte që kontrolli mbi këto objekte t’i jepte Moskës mundësi shantazhi politik ndaj vendeve evropiane, përmes rrezikut të “incidentit” apo ndotjes radioaktive në rast ndërhyrjeje.
Materialet sugjerojnë gjithashtu se brenda aparatit rus kishte bindje se Kievi do të binte shpejt, ndërsa udhëheqja ukrainase do të ikte ose do të kapej. Por realiteti në terren e përmbysi këtë logjikë dhe lufta hyri në një fazë të gjatë rraskapitëse.
Një tjetër kapitull i rëndë i dokumenteve përshkruan planet për nënshtrimin e shpejtë të popullsisë në zonat e pushtuara: regjistrime masive, ndarje në kategori “rreziku” dhe dërgim në qendra filtrimi, me synim thyerjen e rezistencës dhe më pas një proces të ashtuquajtur “riedukim” përmes sjelljes së administratës dhe stafit nga Rusia.
Sot, ndërsa Moska vazhdon ta shesë narrativën e “fitores”, rikthimi te këto dokumente e forcon një përfundim: plani fillestar nuk ishte thjesht ambicioz — ishte ndërtuar mbi supozime që nënvlerësuan Ukrainën, mbështetjen e jashtme dhe vetë koston e luftës për Rusinë.
