Gjykata e Strasburgut ka regjistruar për herë të parë një padi kundër Serbisë lidhur me pasivizimin e adresave të shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc. Padia, e dorëzuar nga avokati Drini Grazhdani në emër të Teuta Fazliut, synon të krijojë një “vendim pilot” që do të detyronte Serbinë të ndalojë këtë praktikë sistematike që po i lë shqiptarët pa dokumente, pensione dhe të drejtë vote.
Pse ky rast është “shkencë” më vete?
Regjistrimi i padisë nuk është thjesht një procedurë teknike. Në një sistem ku Gjykata e Strasburgut refuzon mbi 90% të rasteve që në nisje, kalimi i kësaj faze është një fitore e madhe strategjike për mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve në Luginë.
“Spastrimi Administrativ”: Pasojat e Pasivizimit
Sipas avokatit Grazhdani, Serbia po përdor ligjin si armë për të larguar shqiptarët pa pasur nevojë për dhunë fizike. Pasivizimi i adresës prodhon një “vdekje civile” për qytetarin:
| E drejta e humbur | Pasojat direkte |
| Identiteti | Pamundësi për t’u pajisur me letërnjoftim apo pasaportë. |
| Siguria Sociale | Humbja e menjëhershme e të drejtës në pension. |
| Shëndetësia | Shuarja e sigurimit shëndetësor. |
| Demokracia | Fshirja nga listat zgjedhore dhe humbja e të drejtës së votës. |
Strategjia “Vendimi Pilot” (Rregulla 61)
Synimi i kësaj beteje ligjore është që rasti i Teuta Fazliut të shndërrohet në një precedent obligativ. Nëse Gjykata e zbaton procedurën e vendimit pilot:
-
Serbia do të detyrohet të ndalojë praktikën për të gjithë shqiptarët.
-
Vendimi do të jetë i aplikueshëm në mijëra raste të ngjashme.
-
Krijohet një mbikëqyrje ndërkombëtare mbi regjistrat civilë të Serbisë.
“Regjistrimi i padisë dhe pajisja me numër aplikimi është një hap procedural shumë i rëndësishëm. Qëllimi është që ky rast të detyrojë Serbinë të ndalojë spastrimin etnik administrativ.” — deklaroi avokati Drini Grazhdani.
