Presidenti Donald Trump po shqyrton një reformë drastike të NATO-s, ku vendet anëtare që nuk arrijnë pragun e shpenzimeve prej 5% të GDP-së do të humbasin të drejtën e votës për misionet e përbashkëta dhe mbrojtjen kolektive.
Shtetet e Bashkuara po humbasin durimin me aleatët evropianë. I zhgënjyer nga refuzimi i vendeve të NATO-s për të dërguar anije luftarake në Ngushticën e Hormuzit gjatë konfliktit me Iranin, Donald Trump ka hedhur në tryezë një plan që do të ndryshojë përgjithmonë aleancën. Sipas këtij propozimi “pay-to-play”, mbrojtja amerikane nuk do të jetë më e garantuar për ata që nuk rrisin buxhetet ushtarake në 5% të GDP-së.
Ky ultimatum vjen në një moment kritik kur çmimet e naftës po fluturojnë dhe Irani po mban të bllokuar arterien kryesore energjetike të botës. Burime nga administrata thonë se është “e pashpjegueshme” që vende si Britania e Madhe, Gjermania apo Spanja të përfitojnë nga mbrojtja e SHBA-së pa kontribuar në operacionet reale në terren. Në shënjestër është veçanërisht Berlini, ku Trump po peshon seriozisht tërheqjen e plotë të trupave amerikane.
Marrëdhënia me Londrën po kalon gjithashtu në “zonë të kuqe”. Trump është shprehur “shumë i zhgënjyer” nga Kryeministri Keir Starmer, duke e akuzuar atë për vonesa në lejimin e sulmeve nga bazat britanike dhe për pengimin e bazës Diego Garcia. Ndërkohë, liderja e opozitës Kemi Badenoch e ka cilësuar Starmerin si të “frikësuar” nga blloqet e votuesve që ndikohen nga konfliktet në Lindjen e Mesme.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka sinjalizuar se liderët do të duhet të paraqesin planet e tyre për të arritur shifrën e re 5% në samitin që do të mbahet në Turqi më vonë këtë vit. Ndryshimi do të kërkonte konsensus nga të gjithë anëtarët, çka paralajmëron një betejë epike diplomatike që mund të çojë në ndarjen e parë të madhe të aleancës veri-atlantike që nga krijimi i saj.
Për Trumpin, koha e “udhëtimit falas” ka përfunduar. Mesazhi i tij është i qartë: nëse Evropa kërkon sigurinë amerikane përballë Rusisë apo Iranit, duhet të paguajë faturën që kërkon Uashingtoni, ose të përballet e vetme me pasojat e një bote gjithnjë e më të rrezikshme.
