BRUKSEL — Donald Trump ka ndryshuar kurs në përplasjen për Grenlandën, duke lënë të kuptohet se synimet e tij mund t’i arrijë edhe pa “pronësi” amerikane mbi territorin autonom të Danimarkës. Në deklarime publike, ai foli për një “kornizë” marrëveshjeje që do t’i siguronte SHBA-së “akses total” dhe prani më të madhe strategjike në Arktik.
Kthesa vjen pas takimit të tij me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, në Davos, ku Trump hoqi dorë nga kërcënimi për tarifa ndaj tetë vendeve evropiane, të parashikuara të hynin në fuqi më 1 shkurt. Pavarësisht lehtësimit të menjëhershëm, zyrtarë evropianë thonë se “nuk jemi jashtë rrezikut” dhe se besimi është lëkundur nga ultimatume të tilla.
Në Bruksel, liderët e BE-së u mblodhën në një samit emergjent për të diskutuar “realitetin e ri” në raportet me Uashingtonin. Mesazhi kryesor nga kryeqytetet evropiane mbetet i pandryshuar: mund të bisedohet për sigurinë, investimet dhe bashkëpunimin, por jo për sovranitetin e Grenlandës.
Sipas raportimeve, fokusi tashmë pritet të kalojë te çështje “praktike”: zgjerimi i pranisë ushtarake amerikane ose bazave, roli më i madh i NATO-s në sigurinë e Arktikut, si dhe rishikimi i marrëveshjes SHBA–Danimarkë të vitit 1951 që rregullon praninë ushtarake amerikane në ishull.
Në këtë paketë diskutimesh hyn edhe “Golden Dome” – projekti amerikan i mbrojtjes raketore. Ekspertë dhe zyrtarë kanë debatuar se sa vendimtare është Grenlanda për këtë arkitekturë sigurie, ndërsa vetë Trump e ka përdorur si argument për rëndësinë strategjike të ishullit.
Megjithatë, edhe pas “zbutjes” së retorikës, Evropa sinjalizon se do të mbetet në gatishmëri: nëse bisedimet bllokohen sërish, në Bruksel po diskutohen edhe instrumente kundër “presionit ekonomik” dhe opsione reagimi.
