Trump, Putin dhe Xi në një takim historik: Tri fuqitë bërthamore diskutojnë kontrollin e arsenaleve
Washington/Pekin, 14 nëntor 2026 – StormKosova
Presidenti amerikan Donald Trump, presidenti rus Vladimir Putin dhe presidenti kinez Xi Jinping pritet të zhvillojnë një takim të paprecedentë trepalësh në Kinë, me kontrollin e armëve bërthamore dhe luftën në Iran ndër çështjet kryesore të diskutimit.
Shtëpia e Bardhë konfirmoi më 13 nëntor se takimi është planifikuar për të enjten e ardhshme, më 19 nëntor, në qytetin Shenzhen, në kuadër të samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC).
Takimi do të bashkonte për herë të parë në këtë format drejtuesit e tri fuqive me arsenalet më të mëdha bërthamore në botë.
Trump kërkon marrëveshje të re për armët bërthamore
Në qendër të diskutimeve pritet të jetë propozimi amerikan për një marrëveshje të re të kontrollit të armëve bërthamore, që këtë herë do të përfshinte edhe Kinën.
Marrëveshja e fundit për kufizimin e armëve strategjike ndërmjet SHBA-së dhe Rusisë, e njohur si New START, skadoi në shkurt të vitit 2026.
Me skadimin e saj, dy fuqitë më të mëdha bërthamore mbetën pa kufizimet e mëparshme të detyrueshme për arsenalet strategjike të dislokuara.
Sipas vlerësimeve të Pentagonit, Kina zotëron mbi 600 koka bërthamore, ndërsa SHBA-ja dhe Rusia kanë secila më shumë se 5,000 në inventarët e tyre të përgjithshëm.
Washingtoni synon që Pekini të bëhet pjesë e një mekanizmi të ri kontrolli, por autoritetet kineze kanë treguar pak interes për një marrëveshje që do t’i vendoste në të njëjtin kuadër me dy vende që zotërojnë arsenale shumë më të mëdha.
Irani në agjendë, Ukraina jashtë diskutimeve të planifikuara
Një zyrtar i lartë amerikan deklaroi se Trump synon të diskutojë edhe luftën me Iranin, në një kohë kur marrëdhëniet ndërmjet Washingtonit dhe Teheranit vazhdojnë të karakterizohen nga tensionet ushtarake dhe diplomatike.
Megjithatë, sipas të njëjtit zyrtar, lufta në Ukrainë nuk është parashikuar si temë e takimit trepalësh.
Ky dallim është veçanërisht i rëndësishëm, pasi Rusia vazhdon luftën në Ukrainë, ndërsa Kina mban marrëdhënie të ngushta ekonomike dhe diplomatike me Moskën.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka shprehur shqetësim se takime të tilla mund të krijojnë hapësirë për diskutime mbi të ardhmen e Ukrainës pa pjesëmarrjen e Kievit.
A po ndryshon rendi botëror?
Takimi pritet të ketë rëndësi të veçantë simbolike, pasi vendos në të njëjtën tryezë tri shtete që luajnë rol vendimtar në sigurinë globale, konkurrencën teknologjike dhe marrëdhëniet ushtarake ndërkombëtare.
Për administratën Trump, takimi përfaqëson një mundësi për të hapur negociata mbi kufizimin e armëve bërthamore.
Për Kinën, organizimi i një takimi të tillë mund të shërbejë si demonstrim i peshës së saj diplomatike.
Për Rusinë, pjesëmarrja në një format trepalësh me SHBA-në dhe Kinën përbën një mundësi për të theksuar rolin e saj si fuqi globale.
Megjithatë, zyrtarët amerikanë kanë paralajmëruar se nuk pritet nënshkrimi i ndonjë marrëveshjeje gjatë këtij takimi.
Çfarë do të thotë kjo për Kosovën dhe Ballkanin?
Kosova dhe vendet e Ballkanit Perëndimor nuk janë pjesë e agjendës së paralajmëruar.
Megjithatë, çdo zhvillim në marrëdhëniet ndërmjet SHBA-së, Rusisë dhe Kinës mund të ketë ndikime afatgjata në sigurinë evropiane dhe në mënyrën se si fuqitë e mëdha bashkëpunojnë ose konkurrojnë në arenën ndërkombëtare.
Për Kosovën, rëndësi të veçantë ka vazhdimësia e angazhimit amerikan dhe e NATO-s në rajon, përfshirë misionin e KFOR-it.
Ndryshimet e mundshme në marrëdhëniet SHBA–Rusi nuk nënkuptojnë automatikisht ndryshim të politikës amerikane ndaj Kosovës, por mbeten zhvillime që kërkojnë vëmendje diplomatike.
Takimi i 19 nëntorit mund të shënojë fillimin e një dialogu të ri ndërmjet tri fuqive bërthamore. Megjithatë, për momentin, bëhet fjalë për një takim të planifikuar dhe jo për një marrëveshje të arritur.
