Washingtoni u ka kërkuar vendeve aleate në Lindjen e Mesme të përgatiten për sulme të mundshme amerikane ndaj Iranit dhe për kundërpërgjigje nga Teherani. Pentagoni ka përforcuar praninë ushtarake në Gjirin Persik, ndërsa shtetet e rajonit druhen se një operacion disaditor mund të shndërrohet në një konflikt shumë më të gjatë.
Washington, 29 tetor 2026 – StormKosova
Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë paralajmëruar disa vende të Lindjes së Mesme dhe aleatë rajonalë që të përgatiten për mundësinë e rifillimit të operacioneve ushtarake kundër Iranit pas zgjedhjeve të 3 nëntorit në SHBA.
Lajmi është raportuar nga Associated Press, duke iu referuar dy diplomatëve të informuar për komunikimet e zhvilluara nga zyrtarë amerikanë të diplomacisë dhe mbrojtjes.
Sipas këtyre burimeve, Washingtoni ka paralajmëruar se një operacion i mundshëm mund të zgjasë disa ditë, ndërsa kundërpërgjigjja iraniane mund të përfshijë sulme ndaj bazave, objekteve energjetike dhe infrastrukturës tjetër strategjike të vendeve të rajonit.
Megjithatë, presidenti amerikan Donald Trump nuk ka marrë ende vendim përfundimtar për nisjen e sulmeve.
Pentagoni përforcon praninë ushtarake në Gjirin Persik
Paralajmërimet diplomatike shoqërohen me një përforcim të konsiderueshëm të pranisë ushtarake amerikane.
Sipas raportimit të Associated Press, Pentagoni ka dislokuar aeroplanmbajtësen USS Theodore Roosevelt, anije amfibe dhe njësi të marinës amerikane në rajonin e Gjirit Persik.
Forcat e përfshira në këtë dislokim numërojnë rreth 9 mijë ushtarakë.
Një zyrtar amerikan ka vlerësuar se përforcimet mund ta çojnë praninë detare në rajon në mbi 20 mijë marinarë dhe pjesëtarë të marinës, krahas qindra aeroplanëve ushtarakë.
Kjo prani krijon mundësi për operacione të gjera ushtarake, por nuk dëshmon se është marrë vendimi për fillimin e tyre.
Aleatët e Gjirit druhen nga kundërpërgjigjja iraniane
Shqetësimi kryesor i vendeve të Gjirit nuk lidhet vetëm me mundësinë e sulmeve amerikane, por edhe me pasojat që ato mund të shkaktojnë në territorin e tyre.
Sipas diplomatëve të cituar nga AP, zyrtarët amerikanë kanë kërkuar masa paraprake për mbrojtjen e infrastrukturës energjetike dhe objekteve të tjera kritike.
Rreziku është veçanërisht i madh për vendet që strehojnë forca amerikane ose kanë instalime strategjike pranë Iranit.
Situata është ndërlikuar edhe nga sulmet e rebelëve Houthi, të mbështetur nga Irani, kundër infrastrukturës saudite të naftës dhe aeroporteve.
Emiratet e Bashkuara Arabe kanë bërë thirrje për përmbajtje dhe zgjidhje politike, duke paralajmëruar kundër rikthimit të operacioneve ushtarake në shkallë të gjerë.
Një konflikt i ri mund të rrezikojë jo vetëm sigurinë e rajonit, por edhe transportin ndërkombëtar të naftës përmes Ngushticës së Hormuzit.
Irani nuk e mbyll derën e diplomacisë
Pavarësisht paralajmërimeve amerikane, Teherani ka sinjalizuar se vazhdon të kërkojë një zgjidhje diplomatike.
Ministri iranian i Punëve të Jashtme, Abbas Araghchi, deklaroi të mërkurën se Irani vazhdon t’i japë mundësi diplomacisë dhe po bashkëpunon me ndërmjetësuesit për shqyrtimin e propozimeve të mëparshme për armëpushim.
Administrata Trump e kishte refuzuar propozimin iranian të paraqitur muajin e kaluar.
Megjithatë, qëndrimet e fundit të Teheranit tregojnë se kanalet diplomatike nuk janë ndërprerë plotësisht.
Shtëpia e Bardhë nuk ka pranuar të komentojë paralajmërimet e raportuara nga diplomatët.
Pse Trump po e lidh përshkallëzimin me zgjedhjet e 3 nëntorit?
Koha e një operacioni të mundshëm ushtarak ka edhe dimension politik.
Zgjedhjet e ndërmjetme amerikane të 3 nëntorit zhvillohen në një periudhë kur lufta me Iranin ka ndikuar çmimet e karburanteve dhe ka shtuar presionin ekonomik ndaj qytetarëve amerikanë.
Sipas vlerësimeve të Pentagonit të raportuara nga AP, kostoja e konfliktit për taksapaguesit amerikanë ka arritur në rreth 47.1 miliardë dollarë.
Trump ka deklaruar vazhdimisht se dëshiron përfundimin e luftës, por njëkohësisht ka paralajmëruar se mund të urdhërojë bombardime të reja nëse nuk arrihet një marrëveshje e pranueshme për Washingtonin.
Kjo krijon dy skenarë të mundshëm: përdorimin e kërcënimit ushtarak për të detyruar Teheranin drejt një marrëveshjeje, ose rifillimin e operacioneve nëse negociatat dështojnë.
Nuk ka prova publike që vendimi për sulme është marrë apo se data e tyre është përcaktuar.
Analizë: A mund të përfshihen edhe aleatët arabë në luftë?
Përforcimi ushtarak amerikan dhe paralajmërimet ndaj aleatëve tregojnë se Washingtoni po përgatitet për disa skenarë.
Nëse SHBA-ja vendos të godasë objektiva iraniane, Teherani mund të përpiqet ta zgjerojë koston e konfliktit duke kërcënuar interesat amerikane dhe infrastrukturën strategjike të rajonit.
Një kundërpërgjigje e tillë mund t’i vendosë shtetet arabe përballë një dileme: të përfshihen më drejtpërdrejt në mbrojtjen ushtarake rajonale apo të intensifikojnë përpjekjet diplomatike për ndalimin e përshkallëzimit.
Për Evropën dhe Ballkanin, pasojat mund të ndihen përmes çmimeve të energjisë, transportit dhe tregtisë ndërkombëtare.
Për Kosovën, një konflikt i zgjeruar do të mund të sillte presion të ri ekonomik dhe zhvendosje të vëmendjes diplomatike amerikane drejt Lindjes së Mesme.
Pyetja kryesore mbetet nëse paralajmërimet e Washingtonit janë instrument presioni për një marrëveshje të re me Iranin, apo përgatitje për një tjetër fazë të luftës.
Përgjigjja mund të bëhet më e qartë pas zgjedhjeve amerikane të 3 nëntorit.
