DETAJET E SAKTA: Si u fundos anija kryesore ruse “Moskva” pa pasur Ukraina marinë?

ANATOMIA E NJË GODITJEJE HISTORIKE: SI U FUNDOS KRYQËZORI RUS “MOSKVA” DHE DËSHTIMET E RËNDA TË KREMLINIT QË EKSPOZOI KY OPERACION!

KIEV / MOSKË, 12 KORRIK 2026 – Fundosja e kryqëzorit Moskva, anijes kryesore të Flotës ruse të Detit të Zi, mbetet një nga pikat më domethënëse dhe kthesat më të mëdha strategjike të muajve të parë të luftës në Ukrainë. Ky humbje i dha një goditje të rëndë pranisë detare të Rusisë dhe shkatërroi një simbol të fuqishëm të imazhit ushtarak të Kremlinit.

Më shumë se katër vite nga shpërthimi i luftimeve në vitin 2022, është tashmë e qartë se ecuria e pushtimit nuk shkoi ashtu siç shpresonte Vladimir Putini në fillim të tij. Përkundrazi, aftësia e Ukrainës për të asgjësuar krenarinë e flotës ruse pa pasur vetë një marinë funksionale, ka hyrë në historinë e taktikave ushtarake moderne.

Taktika e Kievit: Shkatërrimi i Flotës pa pasur Anije Luftarake

Në fillim të pushtimit rus, komandantët detarë ukrainas morën vendimin e vështirë për të shkatërruar pjesën më të madhe të anijeve të tyre të vetme, me qëllim që ato të mos bllokoheshin apo të blesheshin nga forcat ruse.

Pas këtij hapi, marina e Ukrainës u reduktua në vetëm rreth tri duzina anijesh të vogla patrullimi dhe furnizimi — mjete këto që nuk mund të bënin asgjë përballë forcës goditëse të Flotës ruse të Detit të Zi, veçanërisht kur në krye të herës qëndronte kryqëzori Moskva.

Edhe pse kishte një vjetërsi prej gati 40 vitesh kur u mbyt, Moskva shërbente si një platformë armatimi jashtëzakonisht e fuqishme, e pajisur me modifikime të njëpasnjëshme që e bënin atë njërën prej anijeve më të mbrojtura në rajon. Ky luftanije e klasit Slava ishte mjeti i tretë më i madh në tërë marinën ruse dhe zotëronte një sistem mbrojtës me tri shtresa:

• Mbrojtje e Mesme dhe e Shkurtër: Për të kapur dhe asgjësuar mjetet fluturuese përpara se t’i afroheshin trupit të anijes.

• Sistemet CIWS (Close-In Weapon System): Gjashtë sisteme automatike të afërta të zjarrit që shërbenin si linja e fundit e mbrojtjes.

• Muri i Flakës: Sipas ekspertëve të Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), sistemet CIWS mund të lëshonin deri në 5,000 predha në minutë, duke krijuar një mur të vërtetë mbrojtës rreth kryqëzorit.

Raketa “Neptune” dhe Roli i Inteligjencës

Për të thyer këtë mburojë në dukje të pathyeshme, Ukraina përdori një shpikje të sajën të industrisë vendase: raketën kundër anijeve R-360 Neptune, e cila kishte debutuar në ekspozitën ndërkombëtare të armatimit në Kiev në vitin 2015.

+-----------------------------------------------------------------------+
|                 SPECIFIKAT TEKNIKE TË RAKETËS UKRAINASE NEPTUNE       |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| GJATËSIA ZYRTARE                  | 16 feet (rreth 4.8 metra)         |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| PESHAT E PLOTË                    | 1,920 paund (rreth 870 kg)        |
+-----------------------------------+ ================================= |
| KOKA LUFTERAKE                    | 330 paund (rreth 150 kg)          |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| STATUSI OPERATIV                  | E suksesshme / Goditje direkte    |
+-----------------------------------+-----------------------------------+

Më 14 prill 2022, Moskva u godit saktësisht nga dy raketa të tilla dhe u fundos. Më vonë, rrjeti mediatik NBC News raportoi se Shtetet e Bashkuara i kishin ofruar Ukrainës inteligjencë specifike për të ndihmuar në lokalizimin e saktë të anijes. Megjithatë, Pentagoni nxitoi të sqaronte pozicionin e tij.

“Ne nuk ishim të përfshirë në vendimin e ukrainasve për të goditur anijen apo në operacionin që ata kryen. Ne nuk kishim asnjë dijeni paraprake për qëllimin e Ukrainës për të shënjestruar këtë anije. Ukrainasit kanë kapacitetet e tyre të inteligjencës për të gjurmuar dhe shënjestruar anijet ruse, siç bënë edhe në këtë rast.”

— John Kirby, zëdhënës i Pentagonit

Defektet e Kremlinit dhe Misteri i Ekuipazhit

Nga ana tjetër, zyrtarët rusë u përpoqën ta minimizonin goditjen duke pretenduar se Moskva nuk u prek nga raketat, por u mbyt si pasojë e një zjarri të brendshëm që shpërtheu në depot e municioneve. Megjithatë, analistët e Institutit për Studimin e Luftës (ISW) vlerësuan se asnjëri prej shpjegimeve nuk ishte pozitiv për imazhin e Moskës:

1. Nëse u godit nga raketat: Kjo dëshmon për sisteme tejet të dobëta të mbrojtjes ajrore që nuk arritën të ndalonin dy raketa të thjeshta.

2. Nëse u mbyt nga zjarri: Kjo tregon për procedura jashtëzakonisht të larta të pasigurisë, pakujdesi dhe një dështim total të kontrollit të dëmeve në bordin e anijes më të rëndësishme.

Edhe sot e kësaj dite, detajet e sakta kronologjike dhe fati përfundimtar i shumë prej 510 anëtarëve të ekuipazhit që ndodheshin në bord mbeten të mbuluara nga një mister i dendur zyrtar.