Ushtria pakistaneze thotë se është “optimiste me kujdes” për ndërmjetësimin mes Washingtonit dhe Teheranit, por paralajmëron se “aktorë të fuqishëm” mund të përpiqen ta sabotojnë procesin.
Pakistani po jep një nga sinjalet më pozitive deri tani për mundësinë e një marrëveshjeje mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.
Zëdhënësi i ushtrisë pakistaneze, gjenerallejtënant Ahmed Sharif Chaudhry, deklaroi se Islamabadi është “optimist me kujdes” për përpjekjet ndërmjetësuese që synojnë afrimin e Washingtonit dhe Teheranit.
Deklarata vjen pasi kreu i ushtrisë pakistaneze, Field Marshal Asim Munir, ka vizituar Teheranin dy herë vetëm gjatë muajit tetor. Vizita e fundit u zhvillua së bashku me ministrin saudit të Mbrojtjes, Princin Khalid bin Salman, dhe shefin e inteligjencës turke, Ibrahim Kalin.
Chaudhry sugjeroi se vetë intensiteti i kontakteve është sinjal se ekziston hapësirë për përparim.
Ai tha se Munir nuk do të vizitonte Teheranin dy herë brenda një periudhe kaq të shkurtër nëse nuk do të kishte “diçka pozitive” në proces.
Por paralajmërimi i tij ishte po aq i rëndësishëm. Sipas zëdhënësit ushtarak pakistanez, ekzistojnë ende “aktorë të fuqishëm dhe kundërshtarë” që besojnë se vazhdimi i konfliktit u shërben interesave të tyre.
Ai nuk identifikoi se cilët janë këta aktorë dhe nuk dha detaje për natyrën e kërcënimit ndaj procesit diplomatik.
Asim Munir në qendër të ndërmjetësimit
Pakistani është pozicionuar prej muajsh si një ndër ndërmjetësuesit kryesorë rajonalë mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.
Asim Munir ka zhvilluar kontakte të drejtpërdrejta në Teheran, ndërsa Arabia Saudite dhe Turqia janë përfshirë gjithashtu në përpjekjet për ta parandaluar zgjerimin e konfliktit.
Takimi i fundit në Teheran përfshiu Iranin, Pakistanin, Arabinë Saudite dhe Turqinë dhe u fokusua në çështjet e sigurisë rajonale dhe mundësinë e vazhdimit të dialogut.
Pas këtyre takimeve, Mohsen Rezaei, sekretar i Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare të Iranit, deklaroi se siguria e rajonit duhet të garantohet nga vetë vendet e rajonit pa ndërhyrje të jashtme.
Katari po shtyn paralelisht për marrëveshje
Në të njëjtën kohë, Katari po zhvillon një linjë tjetër ndërmjetësimi. Ndërmjetësit nga Doha janë rikthyer në Teheran për të tentuar afrimin e qëndrimeve Iran–SHBA dhe kanë koordinuar përpjekjet e tyre edhe me Washingtonin.
Katari i kishte paraqitur Iranit një draft-marrëveshje, por një zyrtar i lartë iranian e kishte cilësuar atë të papranueshme. Palët vazhdojnë të kenë dallime të mëdha: Washingtoni kërkon që programi bërthamor iranian të trajtohet që në fillim, ndërsa Teherani kërkon heqjen e bllokadës ndaj porteve dhe sanksioneve ndaj eksporteve të naftës para se negociatat të avancojnë.
“Sabotuesit” – kush janë?
Deklarata e Pakistanit hap një pyetje shumë më të madhe: Kush mund të ketë interes që një marrëveshje Iran–SHBA të dështojë?
Chaudhry nuk dha emra. Prandaj, çdo lidhje e drejtpërdrejtë me Izraelin, grupet pro-iraniane, aktorë amerikanë apo fuqi të tjera rajonale do të ishte vetëm spekulim në këtë fazë. Ajo që është e konfirmuar është se ushtria pakistaneze beson se procesi diplomatik ka kundërshtarë të fuqishëm dhe se Islamabadit do t’i duhet të manovrojë për ta mbajtur dialogun gjallë.
A po afrohet një marrëveshje?
Sinjalet janë të përziera. Nga njëra anë, Pakistani flet për “optimizëm të kujdesshëm”, Katari po shtyn një draft-marrëveshje dhe Arabia Saudite e Turqia janë përfshirë në bisedime.
Nga ana tjetër, kushtet mes Washingtonit dhe Teheranit mbeten larg njëra-tjetrës, ndërsa tensionet ushtarake dhe kërcënimet reciproke vazhdojnë.
Për momentin, zhvillimi më i rëndësishëm është ky: ndërmjetësuesit rajonalë besojnë se ende ekziston një dritare për marrëveshje — por druajnë se dikush mund ta mbyllë atë para se palët të arrijnë kompromisin.
