SHBA po e zgjeron ofensivën financiare kundër Iranit, duke përfshirë tashmë jo vetëm institucionet amerikane, por edhe bankat dhe institucionet financiare ndërkombëtare në përpjekjen për t’i mbyllur Teheranit kanalet alternative të financimit.
Më 16 shtator, Financial Crimes Enforcement Network – FinCEN, agjencia e Departamentit amerikan të Thesarit kundër krimeve financiare, mblodhi institucione financiare globale në kuadër të operacionit “Economic Outcast”.
Sipas Thesarit amerikan, bankave iu ofrua informacion praktik për identifikimin dhe ndërprerjen e rrjeteve të të ardhurave dhe prokurimit të lidhura me Iranin. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se Washingtoni synon të ndërpresë “çdo linjë ekonomike” që i ka mbetur Teheranit.
Kjo e zhvendos përplasjen SHBA–Iran në një fazë tjetër: Washingtoni nuk po synon vetëm bankat iraniane, por po kërkon që institucionet financiare në vende të treta të identifikojnë dhe bllokojnë rrjetet që mund t’i mundësojnë Iranit të funksionojë jashtë sistemit tradicional të dollarit.
Goditja po zgjerohet edhe në botën e kriptovalutave.
Departamenti amerikan i Drejtësisë ka kërkuar konfiskimin e rreth 61 milionë dollarëve në kriptovaluta, të cilat prokurorët pretendojnë se burojnë nga shitjet e naftës iraniane në tregun e zi. Sipas autoriteteve amerikane, dy kompani kineze përdorën llogari kripto për kanalizimin e fondeve. Rrjeti më i gjerë i kuletave të identifikuara kishte përpunuar mbi 1.5 miliardë dollarë.
Megjithatë, ky është ende një pretendim i prokurorisë: vetë Departamenti i Drejtësisë thekson se kërkesa për konfiskim është një procedurë civile dhe akuzat nuk konsiderohen të provuara derisa të vendosë gjykata.
Presioni po shtrihet gjithashtu mbi rrjetin financiar Iran–Rusi. Më 14 shtator, Thesari amerikan sanksionoi bankën ruse VTB, duke e akuzuar se kishte krijuar marrëdhënie korrespondente me banka iraniane të sanksionuara dhe kishte ndihmuar në shmangien e kufizimeve amerikane.
Ndërkohë, Dhoma e Përfaqësuesve miratoi me 262 vota pro dhe 159 kundër projektligjin “Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026”. Projektligji, i cili tashmë kishte kaluar Senatin, i është dërguar Presidentit Donald Trump dhe përfshin edhe zgjatjen pesëvjeçare të sanksioneve ndaj Iranit.
Kështu, beteja për de-dollarizimin po hyn në një fazë më të gjerë: Irani po kërkon kanale alternative përmes Rusisë, Kinës, valutave të tjera dhe aseteve digjitale, ndërsa Washingtoni po përpiqet të bëjë që edhe bankat, ndërmjetësit dhe platformat jashtë SHBA-së ta konsiderojnë bashkëpunimin financiar me Teheranin gjithnjë e më të rrezikshëm.
Pyetja tashmë nuk është vetëm nëse Irani mund t’i ikë dollarit — por nëse mund të ndërtojë një sistem alternativ që vazhdon të funksionojë kur SHBA synon edhe rrugët që e anashkalojnë atë.
