HomeBotaAmerikaTrump drejt Azisë nën presion: humbja në zgjedhje dhe skandali i spiunazhit...

Trump drejt Azisë nën presion: humbja në zgjedhje dhe skandali i spiunazhit rëndojnë takimin historik me Xi e Putin

Për lajme të shkurtra dhe informuese, ndiqni kanalin tonë në YouTube!
🔗 Kliko: KËTU

Në Manila e Shenzhen e presin takime me peshë globale dhe një tryezë historike me Xi e Putin, por Trump po udhëton me probleme serioze që e ndjekin nga Washingtoni.


Trump drejt Azisë nën presion: humbja në zgjedhje dhe skandali i spiunazhit rëndojnë takimin historik me Xi e Putin

Donald Trump niset drejt Azisë për një nga udhëtimet më të rëndësishme ndërkombëtare të mandatit të tij të dytë — por këtë herë Presidenti amerikan nuk po largohet nga Washingtoni në kulmin e fuqisë politike.

- Advertisement -

Ai udhëton pas humbjeve të republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit dhe në mes të një skandali që ka ngritur pyetje serioze në Washington për Kinën, inteligjencën dhe qasjen e Pekinit në teknologjinë më të avancuar amerikane.

Fillimisht Manila, pastaj përballja e madhe në Shenzhen

Trump pritet të jetë të martën, më 17 nëntor, në Manila për takime me udhëheqës të Azisë Juglindore dhe rajonit.

- Advertisement -

Më pas ai udhëton drejt Shenzhenit në Kinë, ku më 18 dhe 19 nëntor mbahet samiti i APEC-ut.

Por pika kulmore do të vijë më 19 nëntor.

Kina ka konfirmuar se Xi Jinping, Donald Trump dhe Vladimir Putin do të ulen së bashku në takimin e parë ballë për ballë të liderëve të SHBA-së, Kinës dhe Rusisë në këtë format trepalësh. Pekini e ka përshkruar takimin si me “rëndësi historike”, ndërsa Shtëpia e Bardhë ka bërë të ditur se Trump dëshiron të diskutojë reduktimin e arsenaleve bërthamore.

Pra, në të njëjtën tryezë do të jenë tre fuqitë që kanë ndikimin më të madh mbi ekuilibrin strategjik global.

Por Trump mbërrin atje me një problem të ri.

Çështja Nvidia që po trondit Washingtonin

Në qendër të polemikës është ish-CEO i Nvidia-s, Jensen Huang, një nga drejtuesit e teknologjisë që kishte krijuar marrëdhënie të afërt me administratën Trump.

Huang dha dorëheqjen pas zbulimeve për marrëdhënie jashtëmartesore, përfshirë një marrëdhënie me biznesmenen kineze Alice Huang, e cila është objekt i një hetimi të FBI-së për dyshime se mund të ketë punuar për qeverinë kineze.

Por këtu ekziston një dallim thelbësor:

Departamenti amerikan i Drejtësisë nuk ka arritur në përfundimin se Alice Huang ishte spiune kineze.

Prokurori i Përgjithshëm Todd Blanche ka konfirmuar se FBI po heton pretendimet, por se nuk ekziston ende një konkluzion zyrtar për rolin e saj. Edhe Trump ka thënë publikisht se kjo çështje ende nuk është përcaktuar.

Pikërisht për këtë arsye, historia nuk është vetëm një skandal personal.

Në Washington po shtrohet pyetja nëse lidhjet e Nvidia-s me Kinën, eksportet e çipave të avancuar dhe vendimet e administratës Trump për kontrollet teknologjike mund të kenë krijuar dobësi të sigurisë kombëtare.

Kongresi kërkon masa më të ashpra ndaj Kinës

Çështja ka bashkuar pjesë të republikanëve dhe demokratëve rreth një teme: kufizimin më të madh të qasjes kineze në teknologjinë amerikane të inteligjencës artificiale.

Kryetari i Dhomës Mike Johnson ka thënë se në Kongres po krijohet konsensus për kufizime të tjera ndaj çipave të avancuar amerikanë, ndërsa demokratët pritet të ushtrojnë presion shtesë kur të marrin shumicën në Kongres në janar.

Reuters ka raportuar gjithashtu se një universitet kinez me lidhje të forta me Ushtrinë Çlirimtare Popullore arriti të siguronte çipa Nvidia H200 pavarësisht kufizimeve amerikane të eksportit, duke ekspozuar boshllëqe në sistemin e kontrollit të Washingtonit.

Pekini, ndërkohë, i mohon akuzat dhe pretendon se narrativa e spiunazhit po përdoret nga SHBA për të justifikuar një bllokadë më të gjerë teknologjike ndaj Kinës.

Një armëpushim tregtar që mund të prishet

Trump dhe Xi mbërrijnë në Shenzhen ndërsa marrëdhëniet ekonomike SHBA–Kinë janë në një ekuilibër të brishtë.

Armëpushimi tregtar mes dy vendeve është zgjatur deri në fillim të vitit të ardhshëm, por Washingtoni po kërkon që Kina të zbatojë zotimet e saj.

Analistët e cituar nga Reuters vlerësojnë se të dyja palët kanë shumë për të humbur nëse lufta tregtare ndizet përsëri.

Një tjetër çështje është Tajvani.

Pekini dëshiron që Trump të mos miratojë një paketë amerikane armësh prej rreth 14 miliardë dollarësh për Tajvanin. Vetë Trump e ka përshkruar paketën si një “kartë negociuese” në marrëdhëniet me Kinën.

Trump kërkon një marrëveshje bërthamore me Xi dhe Putin

Por Presidenti amerikan mund të kërkojë diçka edhe më të madhe se tregtia.

Shtëpia e Bardhë ka konfirmuar se Trump synon të ngrejë çështjen e reduktimit të armëve bërthamore në takimin me Xi dhe Putin.

Washingtoni e sheh një marrëveshje SHBA–Rusi–Kinë si një mundësi për të krijuar një sistem të ri të kontrollit të armëve pas dobësimit të arkitekturës së vjetër të traktateve bërthamore.

Por Kina deri tani ka kundërshtuar përfshirjen në një regjim të tillë, duke argumentuar se arsenali i saj është shumë më i vogël se ai amerikan dhe rus dhe se Washingtoni e Moska duhet të reduktojnë fillimisht armët e tyre.

Trump gjithashtu mund të kërkojë mbështetjen e Xi dhe Putin për një takim të ardhshëm me udhëheqësin koreano-verior Kim Jong Un. Reuters raporton se diplomacia me Korenë e Veriut shihet si një nga çështjet me të cilat Trump dëshiron të ndërtojë trashëgiminë e mandatit të tij.

Dhe Ukraina?

Këtu situata bëhet veçanërisht interesante për Evropën.

Takimi trepalësh është krahasuar nga disa në Rusi me Konferencën e Jaltës të vitit 1945, kur fuqitë e mëdha diskutuan rendin e pasluftës dhe sferat e ndikimit.

Por një zyrtar i lartë amerikan i tha Reuters se Trump nuk pritet ta ngrejë Ukrainën në këtë takim trepalësh.

Pikërisht kjo mund të jetë një nga çështjet që Evropa do ta ndjekë me më shumë kujdes.

Çfarë do të thotë për Kosovën dhe Ballkanin?

Kosova nuk është në agjendën e publikuar të takimit dhe nuk ka indikacione se do të diskutohet drejtpërdrejt.

Por rezultatet mund të kenë pasoja indirekte.

Nëse Trump, Putin dhe Xi hapin negociata serioze për armët bërthamore dhe arkitekturën e re të sigurisë, kjo prek drejtpërdrejt marrëdhënien SHBA–Rusi dhe, rrjedhimisht, sigurinë evropiane dhe NATO-n.

Për Kosovën dhe Ballkanin, pyetja kryesore do të jetë nëse Washingtoni ruan të njëjtën peshë dhe angazhim në Evropë ndërsa gjithnjë e më shumë energji strategjike amerikane zhvendoset drejt Indo-Paqësorit.

Prandaj Shenzheni nuk është vetëm një fotografi mes tre presidentëve.

Trump po shkon atje për të diskutuar tregtinë, Kinën, armët bërthamore dhe ndoshta rendin e ardhshëm strategjik botëror — ndërsa në Washington kundërshtarët e tij politikë tashmë po përgatiten për një periudhë shumë më të ashpër ndaj administratës.

Dhe mbi të gjitha qëndron një pyetje:

A do të kthehet Trump nga Azia me një marrëveshje historike, apo problemet që po e ndjekin nga Washingtoni do ta kufizojnë atë edhe në tryezën me Xi dhe Putin?

spot_img
ARTIKUJ TË TJERË
- Advertisment -spot_img

Më të lexuarat