Gjyqi për përdhunimin masiv nga Pelicot: Vendimi pritet në rastin që tronditi botën
Organizata qytetare inicion peticion për ndryshimin e emrit të Kosovës në Dardani
Dje, në sheshin e Prishtinës u mbajt një peticion, i cili tërhoqi vëmendjen e qytetarëve dhe aktivistëve të ndryshëm.
Qëllimi i organizatorëve është t’i mbledhin 10 mijë të tillë, e më pas t’i dorëzojnë në Kuvendin e Kosovës, me një kërkesë: ndryshimin e emrit të Kosovës në Dardani.
Thirrjes për vënien e firmës iu përgjigj një ish-deputete.
Si pozitive këtë nismë po e shohin edhe disa qytetarë.
Nënshkrimi i këtij peticioni nisi të mërkurën në Prishtinë, ndërkaq pritet të organizohet edhe në komunat tjera.
Dhunohet një grua në Malishevë
Policia e Kosovës ka bërë të ditur për një rast të dhunimit në Malishevë.
Rasti ka ndodhur të mërkurën në orën 12:50.
“Është arrestuar i dyshuari mashkull kosovar pasi që i njëjti dyshohet se ka dhunuar viktimën femër kosovare”, thuhet në raport.
Me vendim të prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje.
Prezantohen sot rezultatet përfundimtare të regjistrimit të popullsisë
Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) sot bën publikimin e rezultateve të para përfundimtare të Regjistrimit të Popullsisë, Ekonomive Familjare dhe Banesave (ReKos 2024).
Me këtë rast, ASK-ja ka organizuar një konferencë ndërkombëtare, e cila do të fillojë prej orës 10:00.
Të dhënat e para përfundimtare do të përfshijnë numrin e popullsisë sipas gjinisë në nivel të komunave përfshirë trendët më të fundit demografike. Ndërkaq, gjatë vitit 2025 do të publikohen edhe 25 raporte të tjera tematike.
Projekti i Regjistrimit të Popullsisë, Ekonomive Familjare dhe Banesave (ReKos2024) u realizuar nga 05 Prill deri më 24 maj 2024.
Lansohet platforma për raportimin e korrupsionit
Agjencia për Parandalimin e Korrupsionit (APK) bën sot lansimin e platformës për raportimin e korrupsionit.
Kjo platformë moderne synon të fuqizojë qytetarët dhe institucionet në luftën kundër korrupsionit, duke ofruar një mekanizëm të shpejtë, të sigurt dhe konfidencial për raportimin e rasteve.
Ngjarja shënon një hap të rëndësishëm për avancimin e transparencës dhe llogaridhënies në Kosovë.
Kjo platformë është zhvilluar me përkrahjen e UNDP Kosovë dhe UNDP Seul Policy Center, bazuar në konceptin inovativ të “Clean Portal” të Koresë së Jugut, duke u adaptuar sipas nevojave specifike të Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit dhe Kosovës.
Moti i vranët dhe me intervale me diell
Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHMK), njofton se sot mban mot i vranët dhe me intervale me diell.
Në mëngjes në shumë zona paraqiten kushte për mjegull.
“Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 0-2 gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 7-10 gradë Celsius. Do të fryjë erë kryesisht nga juglindja me shpejtësi 1-3m/s”, njofton IHKM.
Izraeli nis sulmet në Jemen, synon shkatërrimin e grupit Houthi
Një seri sulmesh ajrore intensive izraelite tronditën kryeqytetin e kontrolluar nga rebelët e Jemenit dhe një qytet port herët të enjten dhe vranë të paktën nëntë persona, thanë zyrtarët, menjëherë pasi një raketë Houthi goditi Izraelin qendror.
Sulmet e së enjtes rrezikojnë përshkallëzimin e mëtejshëm të konfliktit me Houthi-t të mbështetur nga Irani, sulmet e të cilëve në korridorin e Detit të Kuq kanë ndikuar në mënyrë drastike transportin global.
Rebelët deri më tani kanë shmangur të njëjtin nivel të sulmeve ushtarake intensive që kanë shënjestruar grupin militant palestinez Hamas dhe Hezbollah të Libanit, anëtarë të tjerë të “Boshtit të Rezistencës” të vetëpërshkruar nga Teherani.
Kanali satelitor i kontrolluar nga Houthi, al-Masirah tha se disa nga sulmet kishin në shënjestër stacionet e energjisë në kryeqytetin Sana’a, si dhe terminalin e naftës Ras Isa në Detin e Kuq.
Kanali, duke cituar korrespondentin e tij në qytetin port Hodeida, tha se të paktën shtatë persona ishin vrarë në portin e afërt të Salif, ndërsa dy të tjerë ishin vrarë në terminalin e naftës Ras Isa.
Të tjerë pësuan lëndime edhe në portin Hodeida.
Përmes një deklarate ushtarake, izraeli nuk ofroi detaje mbi objektivat e goditura, as ndonjë vlerësim të dëmit.
“Objektivat e goditura nga ushtria izraelite janë përdorur nga forcat Houthi për qëllime ushtarake”, thuhet në deklaratë. “Sulmet degradojnë regjimin terrorist Houthi, duke e penguar atë të shfrytëzojë objektivat për qëllime ushtarake dhe terroriste, duke përfshirë kontrabandën e armëve iraniane në rajon”.
Adm. Daniel Hagari, një zëdhënës i ushtrisë izraelite, tha se sulmet goditën energjinë dhe infrastrukturën portuale, të cilat ai pretendoi se rebelët “kanë përdorur në mënyra që kanë kontribuar efektivisht në veprimet e tyre ushtarake”.
“Izraeli nuk do të hezitojë të veprojë për të mbrojtur veten dhe qytetarët e tij nga sulmet Houthi”, tha Hagari.
Hodeida e kontrolluar nga rebelët, rreth 145 kilometra (90 milje) në jugperëndim të Sanaa, ka qenë kyçe për dërgesat e ushqimit në Jemen, ndërsa lufta e saj dhjetëvjeçare ka vazhduar. Ekziston gjithashtu dyshimi i gjatë se armët nga Irani janë transferuar përmes portit.
Sulmet ndodhën menjëherë pasi ushtria izraelite tha se forcat e saj ajrore kapën një raketë të lëshuar nga Jemeni përpara se të hynte në territorin e vendit.
“Sirenat e raketave dhe raketave u dëgjuan pas mundësisë së rënies së mbeturinave nga përgjimi”, tha ushtria izraelite.
Aleanca Euroaziatike e Sigurisë (AES) e Putinit – Kundërpesha e NATO-s?!
storm•/BRICS: Presidenti rus Vladimir Putin synon të krijojë një aleancë vendesh për të sfiduar NATO-n, duke u rrethuar me kundërshtarë të Shteteve të Bashkuara. Sipas ekspertëve, ai dëshiron të formojë një koalicion që do të paraqitet si “një alternativë ndaj NATO-s”.
Putin ka deklaruar se Vietnami, ashtu si Koreja e Veriut, ndan pikëpamjet e Federatës Ruse mbi formimin e një sistemi të ri të “sigurisë euroaziatike të barabartë dhe të pandashme”. Në maj, gjatë një vizite në Kinë, Putin filloi të flasë për një lloj “strukture të sigurisë euroaziatike”. Në një fjalim në qershor, ai propozoi këtë ide, duke thënë se “sistemi i sigurisë euro-atlantike po shembet dhe projektet perëndimore për prosperitet në Evropë nuk po funksionojnë”.
Sipas analistëve, Putin po përpiqet të krijojë një koalicion vendesh që mund ta paraqesë si një alternativë reale ndaj NATO-s. Ai gjithashtu dëshiron të krijojë iluzionin se vetëm vendet perëndimore mbështesin Ukrainën, ndërsa pjesa tjetër e botës mbështet Federatën Ruse.
Në këtë kontekst, Putin ka intensifikuar marrëdhëniet me vende si Koreja e Veriut dhe Vietnami. Në qershor 2024, ai vizitoi Korenë e Veriut për herë të parë pas 24 vitesh dhe më pas udhëtoi në Vietnam për bisedime me udhëheqësit komunistë të vendit
Këto vizita synojnë të forcojnë lidhjet me këto vende dhe të promovojnë idenë e një sistemi alternativ të sigurisë në rajonin euroaziatik.
Megjithatë, përpjekjet e Putinit për të krijuar një “strukturë të sigurisë euroaziatike” përballen me sfida të konsiderueshme. Shumë vende në rajon preferojnë të mbajnë një qëndrim neutral dhe nuk janë të gatshme të angazhohen në një aleancë të drejtuar kundër NATO-s. Për më tepër, aleancat e tilla janë më shumë transaksionale sesa të bazuara në angazhime të përbashkëta, duke kërkuar shpesh kompensime për mbështetjen e tyre.
Kjo e bën të vështirë krijimin e një koalicioni të qëndrueshëm dhe efektiv që mund të sfidojë ndikimin e NATO-s në mënyrë domethënëse.
Samiti në Bruksel: Ballkani Perëndimor ka të ardhme në BE
Liderët e Bashkimit Evropian dhe ata të Ballkanit Perëndimor u takuan më 18 dhjetor në Bruksel në një samit ku, përmes një deklarate përfundimtare, u pajtuan për përshpejtimin e procesit të zgjerimit dhe ku vendeve të rajonit iu kërkua t’i zgjidhin mospajtimet.
“E ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në Bashkimin tonë. Ne rikonfirmojmë edhe një herë angazhimin tonë të plotë dhe të qartë ndaj perspektivës së anëtarësimit të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian. Zgjerimi është një investim gjeostrategjik në paqe, siguri, stabilitet dhe prosperitet”, thuhet në deklaratë.
BE-ja mirëpret vendosmërinë e partnerëve të Ballkanit Perëndimor për të respektuar dhe për t’u përkushtuar ndaj vlerave dhe parimeve thelbësore evropiane, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe angazhimin e ritheksuar ndaj përparësisë së demokracisë, të drejtave dhe vlerave themelore dhe sundimit të ligjit, thuhet tutje në deklaratë.
Duke folur pas samitit, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula Von der Leyen, tha se komisioni do të vazhdojë me integrimin gradual të vendeve të rajonit të Ballkanit Perëndimor në tregun e përbashkët të BE-së.
Kosovës dhe Serbisë i kërkohet t’i zbatojnë marrëveshjet
Vendeve të rajonit të Ballkanit Perëndimor iu kërkua që të zgjidhin mospajtimet ndërmjet vete sikur edhe me fqinjët në BE, në mënyrë që të përshpejtohet procesi i zgjerimit.
“Mospajtimet rajonale dhe bilaterale që i kanë rrënjët në të kaluarën, për një kohë tepër të gjatë e kanë penguar fokusimin në të ardhmen. Implementimi i marrëveshjeve bilaterale me mirëbesim dhe me rezultate të prekshme, përfshirë edhe Marrëveshjen e Prespës me Greqinë dhe Traktatin e Miqësisë, Marrëveshjen për fqinjësi të mirë dhe bashkëpunim me Bullgarinë mbeten kyç”, thuhet në këtë dokument.
Në veçanti, Kosovës dhe Serbisë i është kërkuar që të avancojnë në procesin e normalizimit të raporteve ndërmjet tyre duke i përmbushur detyrimet që dalin nga dialogu, të cilin e lehtëson BE-ja.
“Marrëveshjet e arritura në kuadër të dialogut të lehtësuar nga BE-ja, mes Beogradit dhe Prishtinës, përfshirë edhe Marrëveshjen për rrugën drejt normalizimit, duhet të zbatohen pa vonesa të reja. BE-ja u bën ftesë të gjithë partnerëve që të garantojnë të drejtat dhe trajtimin e barabartë të personave që u përkasin pakicave”, theksohet në tekstin e deklaratës.
Çfarë u tha para samitit?
Duke folur pas mbërritjes të mërkurën në Bruksel për samitin BE-Ballkani Perëndimor, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, e kritikoi Bashkimin Evropian se është i “padrejtë” ndaj Kosovës në politikat e saj, duke mos i hequr masat ndëshkuese ndaj saj dhe duke mos treguar gatishmëri për ta shqyrtuar kërkesën e saj për anëtarësim në bllok.
Osmani tha se “duket se ka tendenca në BE nga disa shtete anëtare që Kosova vazhdimisht të dënohet”.
Por, Ursula von der Leyen tha se BE-ja e mbështet edhe Kosovën, përfshirë edhe heqjen e masave dhe nisjen e procedurave për dhënien e statusit të kandidatit, por për këtë duhet tejkaluar problemet që ekzistojnë “për shkak se vendimet në BE merren me konsensus”.
“Jemi të gatshëm të nisim procesin, por na duhet një ftesë për të dalë me një qëndrim. Po punojmë që ta marrim këtë dhe ne jemi gati. E njëjta vlen edhe për masat. Ne jemi absolutisht gati t’i heqim masat, por edhe këtu na duhet pajtueshmëri nga vendet anëtare, të cilën tash nuk e kemi, por po punojmë shumë që ta marrim sepse, gjithsesi, është me rëndësi që edhe Kosova të lëvizë“, tha von der Leyen.
Kosova ka aplikuar për anëtarësim në Bashkimin Evropian më 15 dhjetor të vitit 2022, por kërkesa e saj nuk është shqytuar ende, dhe si rrjedhojë ajo është vendi i vetëm në Ballkan që ende nuk e ka statusin e vendit kandidat.
Duke folur për çështjen e masave ndëshkuese të BE-së ndaj Kosovës, Osmani tha para takimit se ato, pos që janë të “padrejta”, janë edhe “joevropiane” sepse, siç u shpreh, “po e dënojnë një popull me 1.7 milionë banorë, i cili është populli më proevropian në rruzullin tokësorë, me mbi 97 për qind të qytetarëve të saj që mbështesin procesin e integrimit në BE”.
Blloku evropian vendosi masa ndëshkuese ndaj Kosovës më 2023, pas rritjes së tensioneve në veri të vendit. BE-ja pati vlerësuar se Qeveria e Kosovës nuk ka bërë mjaftueshëm për shtensionim.
Ndërkohë, shefja e diplomacisë evropiane, Kaja Kallas, tha para fillimit të samitit se Ballkani Perëndimor është shumë i rëndësishëm për BE-në dhe se gjeografikisht i përket Evropës.
“Është e qartë se Komisioni Evropian, së bashku me mua, dëshiron me të vërtetë të shohë përparim në procesin e zgjerimit gjatë pesë vjetëve të ardhshme të mandatit tim. Jemi të gatshëm të punojmë për këtë”, tha Kalas.
Të pranishëm në samit nga Ballkani ishin edhe kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, presidenti i Malit të Zi, Jakov Millatoviq, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, dhe kryesuesja e Presidencës së Bosnje e Hercegovinës, Zheljka Cvijanoviq.
Pos shefave të shteteve apo qeverive të vendeve anëtare të BE-së, në takim morën pjesë edhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonia Costa, si organizator i takimit, pastaj presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola, dhe përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas. /REL
Si e shohin të rinjtë normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi?
“Dialogu nuk i zgjidh problemet e serbëve në Kosovë”.
“Serbët ta pranojnë realitetin dhe Kosovën e pavarur”.
Kështu e komentojnë Petra nga Leposaviqi dhe Leona nga Prishtina – të dyja studente – dialogun mes Kosovës dhe Serbisë për normalizimin e marrëdhënieve.
Tash e më shumë se një dekadë, ky proces zhvillohet në Bruksel, nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian.
Sipas Petrës, në dialog nuk diskutohen tema të rëndësishme për komunitetin serb në Kosovë, ndërsa Leona thotë se në këtë proces nuk mund të rikthehet e kaluara, por se duhet pranuar e tashmja.
Në të ardhmen, këto dy nëntëmbëdhjetëvjeçare do të merren me profesione të ngjashme, sepse të dyja janë regjistruar në fakultete filologjike – Petra në Universitetin e Beogradit dhe Leona në Universitetin e Prishtinës.
Megjithatë, ato kanë pikëpamje të ndryshme për të ardhmen e dialogut dhe rezultatin e tij.
“Gjithmonë negociohen disa gjëra që nuk janë të rëndësishme për ne [komunitetin serb]. Madje, nuk është e qartë se për çfarë saktësisht dakordohen… E ajo që ngjall mosbesim, është se nuk ka takime të përbashkëta, për t’i marrë disa vendime së bashku. Mua më duket se nuk ka marrëveshje dhe se nuk do të arrihet ndonjëherë”, thotë Petra për Radion Evropa e Lirë.
Gjatë këtij viti, Qeveria e Kosovës ka marrë disa vendime për shtrirjen e autoritetit të saj në komunat në veri, të banuara me shumicë serbe, duke refuzuar të negociojë për to në kuadër të dialogut.
Këto vendime përfshijnë heqjen e dinarit serb nga përdorimi dhe mbylljen e institucioneve që punonin nën sistemin serb.
“Njerëz tanë kanë vdekur, njerëz të tyre kanë vdekur. A mund të pajtohemi? Duhet të arrijmë një marrëveshje dhe ta lëmë të kaluarën në të kaluarën”, thotë Leona.
Ajo beson se Serbia dëshiron “ta ndajë” veriun e Kosovës dhe se tensionet e vazhdueshme në atë pjesë ndikojnë negativisht te popullata lokale serbe dhe integrimi i saj.
Serbët në veri të Kosovës u larguan nga të gjitha institucionet e Kosovës në nëntor të vitit 2022, për shkak të vendimit të autoriteteve të Kosovës për t’i zëvendësuar targat e makinave që lëshoheshin nga autoritetet serbe me targa të Kosovës.
“Zgjidhje kompromisi”
Rrezarti, 26 vjeç nga Prishtina, thotë se Kosova dhe Serbia duhet t’i zgjidhin mosmarrëveshjet e tyre përmes dialogut dhe të gjejnë një zgjidhje kompromisi.
Megjithatë, ai thotë se i përkrah qëndrimet e Qeverisë së Kosovës në kuadër të dialogut, sepse “ne duhet t’i mbrojmë të drejtat tona, në çfarëdo rrethane”.
“Natyrisht, kjo nuk do të thotë se ne nuk duhet të jetojmë në paqe me komunitetet e tjera pakicë. Nëse këmbëngulim [në pozicionet tona], ndoshta mund të gjendet një zgjidhje neutrale, kompromisi”, thotë ai.
Për Millën, studente 18 vjeçe nga territori i Komunës së Graçanicës, procesi i dialogut për normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë “ka qenë i prirë të dështojë që nga fillimi”.
Duke e argumentuar këtë qëndrim, ajo thotë se udhëheqësit politikë të të dyja vendeve nuk kanë qenë asnjëherë të gatshëm për një kompromis të vërtetë, ndaj edhe dyshon se do të ketë pajtim në të ardhmen e afërt.
“I vetmi vend ku pasqyrohet realisht dialogu, është në proceset e shoqërisë civile, përmes aktiviteteve joformale – gjë që nuk mjafton për përparim të plotë dhe për një vendim përfundimtar, që do të ishte i favorshëm për të gjithë pjesëmarrësit në dialog”, thotë Milla.
Këndvështrimi i të rinjve për dialogun ishte temë e një paneli të diskutimit në Prishtinë, më 18 dhjetor, të organizuar nga organizatat joqeveritare Nisma Sociale e Re dhe Instituti për Politika Sociale “Musine Kokalari”.
Në fokus të këtij paneli ishte perceptimi i brezit të ri për dialogun dhe ndikimi i tij në jetën e tyre.
Çfarë do të thotë normalizimi i marrëdhënieve për të rinjtë?
Alba Jakupi nga Akademia për Dialog tha se normalizimi i marrëdhënieve duhet të nënkuptojë bashkëjetesën e shqiptarëve dhe serbëve në Kosovë.
“Nuk ka të rinj të interesuar nga komunitete të ndryshme që të takohen, të jenë pjesë e një komuniteti tjetër… Ne nuk jemi në kontakt të drejtpërdrejtë që të mund t’i nxjerrim përfundimet tona”, tha ajo.
Gjatë diskutimeve të panelit, Nikollina Kllajiq, studente e marrëdhënieve ndërkombëtare, tha se gjuha është një pengesë e madhe mes të rinjve serbë dhe shqiptarë.
Sipas saj, ajo është e nevojshme të mësohet “për t’u kuptuar më mirë me njëri-tjetrin”.
“Ne kemi një kulturë të ngjashme, dallim mes nesh është gjuha”, tha ajo.
Laberion Nitaj, i cili ka diplomuar në Fakultetin e Shkencave Politike në Prishtinë, tha se të rinjtë “i vuajnë pasojat e mosnormalizimit, për shkak të politikës”.
“Ne si të rinj duhet t’i kapërcejmë këto sfida, të marrim vetë iniciativa”, tha ai.
Aleksandar Shluka, i cili vjen nga Beogradi dhe punon në Kosovë në kuadër të sektorit civil, tha se të rinjtë në Serbi e lidhin normalizimin e marrëdhënieve me statusin e Kosovës dhe dialogun politik ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit.
“Elitat politike e fokusojnë normalizimin në çështjet politike dhe kështu zhduket perceptimi se normalizim do të thotë normalizimi i dy shoqërive”, u shpreh ai.
Panelistët kritikuan edhe rolin e BE-së në dialog, duke vlerësuar se fokusi nuk duhet të jetë vetëm në dialogun politik, por edhe në jetën e njerëzve të thjeshtë, dhe se duhet të ketë transparencë më të madhe.
Kosova dhe Serbia nisën dialogun për normalizimin e marrëdhënieve në vitin 2011 dhe, dy vjet më vonë, nënshkruan marrëveshjen e parë si pjesë e dialogut në nivel politik.
Meqë nuk kishte përparim në terren, vitin e kaluar, BE-ja propozoi një marrëveshje për rrugën drejt normalizimit të marrëdhënieve, të cilën palët e pranuan, por nuk zbatuan ende gati asnjë pikë të saj.